Alyuvar
İnsan alyuvarları
Eritrosit, alyuvar veya kırmızı kan hücreleri olarak da adlandırılan kan hücreleri. Eritrosit Yunanca erythros (kırmızı) ve kytos (oyuk) kelimelerinden türemiştir. Alyuvarlar kırmızı renge sahip oldukları için isimlerinde bu 'kırmızı' vurgusu yer almaktadır. Eritrosite sahip çoğu canlıda oksijen taşımakta kullanılan molekül hemoglobinken bazı canlılarda (yumuşakçalar gibi) bakır ihtiva eden hemosiyanin bulunur.
Kırmızı kan hücreleri, eritrositler, ilk kez 1658 yılında Jan Swammerdam tarafından tanımlanmıştı. Bu işi için basit bir erken dönem mikroskobu kullanmıştır.
Konu başlıkları
1 Omurgalı hayvanlarda eritrositler 2 Memelilerde eritrositler 3 Eritrositlerle ilgili hastalıklar
Omurgalı hayvanlarda eritrositler
Eritrositler büyük oranda hemoglobin ihtiva ederler. Hemoglobin moleküllerine akciğerler veya solungaçlarda oksijen bağlanır. Böylece içinde oksijen bağlı hemoglobin taşıyan eritrosit vücuttaki dokulara oksijeni ulaştırabilir. Hemoglobin ayrıca karbon dioksit de taşır.
Eritrositlerin rengi hemoglobindeki hem grubundan gelir. Tek bir eritrosit saman rengindedir, fakat bir aradayken eğer hemoglobine oksijen bağlıysa parlak kırmızı renkte, eğer hemoglobine oksijen bağlı değilse mavimsi-mor renkte gözükürler.
Memelilerde eritrositler
Memeli eritrositleri bikonkav disk (iki tarafından basık daire) şeklindedir. Eritrositlerin yapım yeri yassı kemiklerin iliğidir. Kemik iliğinden ayrıldıktan sonra memeli immatür (tam gelişmemiş) eritrositleri çekirdeğe sahiptir (bölünme yetenekleri vardır) ve hemoglobin içermezler. Fakat gelişme süresinde eritrosit çekirdeği kaybeder ve hemoglobin içerir. Gelişme sona erdiğinde eritrosit çekirdeğin yanı sıra tüm organellerini kaybetmiştir. Çekirdekleri olmadığı için DNA da ihtiva etmeyen eritrositler bölünemezler (Omurgalı hayvanların nerdeyse tümünün eritrositleri çekirdeklidir). Mitokondrilere de sahip olmayan memeli eritrositleri, fermantasyon (mayalanma) yaparak, glikozun glikolize edilmesiyle (glikozu glikolitik fermentlerle parçalama) enerji üretirler. Bu reaksiyon sonucunda laktik asit oluşur. İki taraftan basık yassı şekilleri (bikonkav disk) ve hiçbir organele sahip olmamaları oksijen taşınması konusunda onları etkin ve avantajlı kılar. Hiçbir organele sahip olmadıkları ve bölünemedikleri için memeli eritrositleri uzun bir süre yaşayabilirler. Ortalama yaşam süreleri 120 gündür.
Ä°nsan eritrositleri
Ortalama bir insan eritrositinin çapı 6-8 µm'dir. Tek bir insan eritrositi yaklaşık 270 milyon hemoglobin molekülüne sahiptir, her bir hemoglobin molekülü dört hem grubuna sahiptir. Oksijeni bağlayan hem grubudur, her hem grubu bir oksijen molekülü bağlar, yani her hemoglobin molekülü dört adet oksijen molekülü bağlayabilir. Dört tane oksijen molekülü bağlayan hemoglobin tamamen doymuştur ve oksihemoglobin olarak adlandırılır. Oksihemoglobin parlak kırmızı renktedir. Oksihemoglobin bağladığı 4 oksijen molekülünden bir veya daha fazlası kaybederse, deoksihemoglobin olarak adlandırılır. Deoksihemoglobin koyu kırmızı renktedir. Venöz kanda (toplardamalardaki kan) daha fazla deoksihemoglobin bulunur, bu nedenle venöz kan arteryel kandan (atardamarlardaki kan) daha koyu renktedir.
Eritrositlerin hücre zarı her bireyde değişen özel proteinler içerir. Bu proteinler sayesinde insan kanları, ABO diye adlandırılan kan gruplarına ayrılır.
Eritrositlerle ilgili hastalıklar
Eritrositler ile ilgisi bulunan kan hastalıklarından bazıları:
- Anemiler, vücutta yeterli eritrosit veya hemoglobin bulunmaması. Eritrositlerin veya hemoglobinlerin anormal olduğu durumlar da anemidir.
- Demir eksikliÄŸi anemisi
- Orak hücre anemisi
- Talasemi (Akdeniz anemisi)
- Sferositoz
- Pernisyöz anemi
- Aplastik anemi
- Hemoliz
Kan - Kan plazması
Pluripotent hemopoetik hücre -
Alyuvarlar/Kırmızı kan hücreleri/Eritrositler (Retikülosit, Normoblast) - Lökositler/Akyuvarlar/Beyaz kan hücreleri
Lenfositler (Lenfoblast)
Thücreleri (Sitotoksik/Öldürücü - Yardımcı - Düzenleyici T hücresi) - Bhücreleri (Plazmahücreleri & BellekBhücreleri) - Doğal öldürücü hücre
Miyelositler (Miyeloblast)
Granülositler (Nötrofil, Eozinofil, Bazofil) - Mast hücre - Monositler (Histiosit, Makrofajlar, Dendritik hücreler, Langerhans hücreleri, Mikrogliya, Kupffer hücreleri) - Megakaryoblast - Megakaryosit - Trombositler
Bu kutu:gör - tartışma - değiştir
alyuvarlar ile ilgili Anahtar Kelimeler :için molekülü sahip eritrositleri hem Eritrositlerin eritrositler eritrosit hemoglobin hücreleri kan kirmizi [degistir] oksijen hücre
Öğrenebileceğiniz diğer şeyler :
alyuvarlar,
Amcik,
AMD K8,
AMD Opteron,
Ameal,
Ameboitler,
Amedeo Avogadro,
Ameiurus nebulosus,
Ameixoeira (Lizbon),
Amele Birligi,
Amele-i Osmani Cemiyeti,
Ameleperver Cemiyeti,
Amelie,
Amelie (film),
Amelie Mauresmo,
Amélie Mauresmo,
Amélie Simone Mauresmo,
Ameliyat,
Amelperver Cemiyeti,
Amendments,
Amendments of the Constitution of Ireland,
Amendments to the United Nations Charter,
Amensalizm,
Amerada Petroleum Corporation,
Amerah,
Ameralik Span,
Ameranthropoides loysi,
Amerasia,
Amerasia affair,
América de Cali,
American Blackout,
American Broadcast English,
American Broadcastin,
American Broadcasting Company,
American Broadcasting Company (ABC),
American Broadcasting Company logos,
American Broadcasting Company News,
American Broadcasting Corporation,
American comic book,
American comics,
American companies,
American conservates,
American Field Service,
American Idiot,
American Idol 3,
American Idol 4,
American Idol Season 2: All-Time Classic American Love Songs,
American Institute of Monterrey,
American Institute of Parliamentarians,
American Institute of Philanthropy,
American Institute of Physics,
American Institute of Planners,
American Institute of the Air,
American Institute of Theology,
American Trad,
American Traffic Safety Services Association,
American War of Indepedence,
American War of Independence,
American Wars of Independence,
American Watchmakers-Clockmakers Institute,
American Water,
American Water Landmark,
American Water Shrew,
Amerigo Vespucci,
Amérigo Vespucci,
Amerika,
Amerika (anlam ayrim),
Amerika Açik,
Amerika Açik Tenis Turnuvasi,
Amerika Birlesik Devletleri,
Amerika Birlesik Devletleri Askeri Akademisi,
Amerika Birlesik Devletleri Baskanlari,
Amerika Birlesik Devletleri Milli Basketbol Takimi,
Amerika Birlesik Devletleri Millî Basketbol Takimi,
Amerika Birlesik Devletleri Telif Hakki Kanunu,
Amerika Birlesik Devletleri ulusal basketbol takimi,
Amerika Birlesik Devletleri Ulusal Marsi,
Amerika Birlesmis Devletleri,
Amerika bizonu,
Amerika Ermeni Ulusal Komitesi,
Amerika Kitasi,
Amerika Köprüsü,
Amerika siyah ayisi,
Amerika ülkeleri,
Amerikali,
Amerikan,
Amerikan Akademi Ödülleri,
Amerikan Bagimsizlik Bildirgesi,
Amerikan Bagimsizlik Savasi,
Amerikan Bankasi Binasi,
Amerikan bizonu,
Amerikan çinari,
Amerikan disbudagi,
Amerikan Dolari,
Amerikan Donanmasi,
Amerikan Donanmasi denizaltilari,
Amerikan Donanmasi kurtarma/römorkör gemileri,
Amerikan Güresi,
Amerikan Hukuki Gerçekçiligi,
Amerikan iç Savasi