Yunusgiller
?
Yunusgiller[[Resim:|244px]]
Yunusgiller (Delphinidae) familyasının bir üyesi olan Pasifik beyaz yanlı yunusu (Lagenorynchus obliquidens).
Bilimsel sınıflandırma
Üst âlem Eukarya
Âlem Animalia Alt âlem {{{Alt alem}}}
Şube Chordata Alt şube {{{Alt şube}}} Bölüm {{{Bölüm}}}
Sınıf Mammalia Alt sınıf {{{Alt sınıf}}} Üst takım {{{Üst takım}}}
Takım Cetacea
Alt takım Odontoceti İnfra takım {{{İnfra takım}}} Parvo takım {{{Parvo takım}}} Üst familya {{{Üst familya}}} Familya {{{Familya}}} Alt familya {{{Alt familya}}} Oymak {{{Oymak}}} Alt oymak {{{Alt oymak}}} Cins {{{Cins}}}
Alt cins {{{Alt cins}}} Tür {{{Tür}}}
Alt tür {{{Alt tür}}}
Familya Delphinidae
Gray, 1821
Cins ve türleri içeren ayrıntılı sınıflama için metne bakınız.
Yunusgiller (Delphinidae), balinalar (Cetacea) takımına dahil olan dişli balinalar (Odontoceti) alt takımının tüm okyanus yunusları üyelerini içeren bir familyasıdır.
Yukarıdaki tanımdan anlaşılacağı üzere, yunusgiller familyasının üyeleri esasen açık denizlerde yaşar ve böylece, "yunus" adı ile anılan başka bir dişli balina grubu olan nehir yunusları (Platanistoidea) üst familyasının türlerinden ayrılırlar. Irrawaddy yunusu (Orcaella brevirostris) gibi bazı türler ise daha çok kıyı şeritlerinde ve nehir kıyılarında bulunan istisna yunusgillerdir.
Bu familya, memeliler (Mammalia) sınıfına dahil olmasına ve dolayısıyla da kendisini oluşturan türlerin balık olmamasına rağmen, Türkçe'de yunusbalığıgiller olarak da anılabilir[1][2].
Yunusgiller familyası içindeki görece büyük altı tür, bu familya içinde sınıflandıkları için aslında yunus olsalar da daha çok "balina" adı ile anılır. Bu canlılar şunlardır:
- Feresa attenuata - Cüce katil balina
- Globicephala macrorhynchus - Kısa yüzgeçli pilot balinası
- Globicephala melas - Uzun yüzgeçli pilot balinası
- Orcinus orca - Katil balina
- Peponocephala electra - Elektra balinası
- Pseudorca crassidens - Yalancı katil balina
Yunusgiller familyasındaki türler, haliç yunusundaki gibi 1,2 m uzunluk ve 40 kg ağırlıktan katil balinadaki gibi 7 m ve 4,5 tona kadar değişen büyüklüklere sahiptir. Çoğu türün ağırlığı ise 50-200 kg aralığındadır. Dünyanın tüm denizlerinde bulunan bu canlılar, daha çok kıta levhaları üzerindeki görece sığ denizlerde yaşarlar. Hepsi etçildir ve sıklıkla balık ve mürekkep balığı ile beslenirler.
Konu başlıkları
1 Sınıflama 2 Kaynak 3 Ayrıca bakınız
Sınıflama
Yunusgiller (Delphinidae) familyasının balinalar (Cetacea) takımı içindeki yeri ve türlere kadar olan ayrıntılı sınıflaması aşağıda sunulmuştur.
- Takım: Cetacea - Balinalar
- Alt takım: Odontoceti - Dişli balinalar
- Familya: Delphinidae - Yunusgiller
- Tür: Cephalorhynchus commersonii - Alaca yunus
- Tür: Cephalorhynchus eutropia - Şili yunusu
- Tür: Cephalorhynchus heavisidii - Benguela yunusu
- Tür: Cephalorhynchus hectori - Beyaz başlı yunus
- Tür: Delphinus capensis - Uzun burunlu bayağı yunus
- Tür: Delphinus delphis - Kısa burunlu bayağı yunus, tırtak
- Tür: Feresa attenuata - Pigme katil balina
- Tür: Globicephala macrorhynchus - Kısa yüzgeçli pilot balinası
- Tür: Globicephala melas - Uzun yüzgeçli pilot balinası
- Tür: Grampus griseus - Gri yunus
- Tür: Lagenodelphis hosei - Sarawak yunusu
- Tür: Lagenorhynchus acutus - Atlantik beyaz yanlı yunusu
- Tür: Lagenorhynchus albirostris - Beyaz burunlu yunus
- Tür: Lagenorhynchus australis - Siyah çeneli yunus
- Tür: Lagenorhynchus cruciger - Kum saati yunusu
- Tür: Lagenorhynchus obliquidens - Pasifik beyaz yanlı yunusu
- Tür: Lagenorhynchus obscurus - Gölgeli yunus
- Tür: Lissodelphis borealis
- Tür: Lissodelphis peronii
- Tür: Orcaella brevirostris - Irrawaddy yunusu
- Tür: Orcaella heinsohni - Avustralya küçük yüzgeçli yunusu
- Tür: Orcinus orca - Katil balina
- Tür: Peponocephala electra - Elektra balinası
- Tür: Pseudorca crassidens - Yalancı katil balina
- Tür: Sotalia fluviatilis - Haliç yunusu
- Tür: Sousa chinensis - Pasifik kambur yunusu
- Tür: Sousa plumbea - Hint kambur yunusu
- Tür: Sousa teuszii - Atlantik kambur yunusu
- Tür: Stenella attenuata - Pantropik benekli yunusu
- Tür: Stenella clymene - Atlantik dönücü yunusu
- Tür: Stenella coeruleoalba - Çizgili yunus
- Tür: Stenella frontalis - Atlantik benekli yunusu
- Tür: Stenella longirostris - Dönücü yunus
- Tür: Steno bredanensis - Pürüzlü dişli yunus
- Tür: Tursiops aduncus - Hint-Pasifik şişe burunlu yunusu
- Tür: Tursiops truncatus - Şişe burunlu yunus, afalina
Yakın tarihli moleküler çözümlemeler, henüz aksi kabul ediliyor olsa da yunusgillere dahil çeşitli cinslerin tek soylu olmadığını göstermiştir. Dolayısıyla, başta Stenella ve Lagenorhynchus için geçerli olan bu durum nedeniyle, yunusgiller familyasının sınıflamasında ileriki yıllarda önemli değişiklikler olabilir.
Kaynak
Genel
- İngilizce 'daki Oceanic dolphin maddesinin 7 Aralık 2006 sürümü
- LeDuc, R.G., Perrin, W.F., Dizon, A.E. (1999). Phylogenetic relationships among the delphinid cetaceans based on full cytochrome b sequences. Marine Mammal Science 15, 619–648.
- May-Collado, L., Agnarsson, I. (2006). Cytochrome b and Bayesian inference of whale phylogeny. Molecular Phylogenetics and Evolution 38, 344-354.
- 2006 IUCN Tehdit Altındaki Türlerin Kırmızı Listesi. Maddede sayılan türlerle ilgili sayfalar.
DiÄŸer
- ^ ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü. "Deniz Biyolojisi ve Balıkçılık Biyolojisi İlgi Alanındaki Bazı Terimler ve Tanımları" bölümü. Yunusbalığıgiller maddesi (Erişim: 21 Aralık 2006).
- ^ T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı. "Tarım Ve Köyişleri Bakanlığı Tarafından Cıtes Belgesi Düzenlenecek Ek-I-A Sayılı Hayvan ve Bitki Türlerinin Listesi"; MS Office Word belgesi (Erişim tarihi: 21 Aralık 2006).
Ayrıca bakınız
delphinidae ile ilgili Anahtar Kelimeler :Alt Lagenorhynchus burunlu yüzgeçli Tür Globicephala katil Cins Cephalorhynchus takim yunusu balina yunus [degistir] olan balinasi familyasinin Stenella {{{Alt Yunusgiller
Öğrenebileceğiniz diğer şeyler :
delphinidae,
Demografi,
Demokles,
Demokrasi,
Demokrasi yolunda,
Demokrasi Yolunda (kitap),
Demokrat,
Demokrat Parti,
Demokrat Parti (anlam ayrim),
Demokrat Parti (Ayrim),
Demokrat Parti (Türkiye),
Demokratik,
Demokratik Alman Cumhuriyeti,
Demokratik Almanya Cumhuriyeti,
Demokratik Almanya Ulusal Marsi,
Demokratik Birligi - Emek Partisi Hareketi,
Demokratik Ermeni Cumhuriyeti,
Demokratik Halk Partisi,
Demokratik Kongo Cumhuriyeti,
Demokratik Kongo Cumhuriyeti (Zaire),
Demokratik Parti,
Demokratik Parti (ABD),
Demokratik Parti (Türkiye),
Demokratik Parti, ABD,
Demokratik Sol Parti,
Demokratik Sol Parti (Türkiye),
Demokratik sosyalizm,
Demokratik Toplum Hareketi,
Demokratik Ulusal Birlik,
Demokritos,
Demonoloji,
Demons and Wizards,
Demosthenes as fictional character,
Demosthenian,
Demotic language,
Demotiki,
Demre,
Demre, Antalya,
Demy de Zeeuw,
Demyan Bedny,
Demyansk,
Demyansk Pocket,
Demyansk Shield,
Den Haag,
Denaby and Conisbrough railway station,
Denaby and Conisbrough Station,
Denakil Plain,
Denali,
Denatürasyon,
Denbigh Plantation,
Denbigh railway station,
Denbigh School,
Denbigh Stadium,
Denbigh Town F.C.,
Denbighshire,
Denbighshire (administrative),
Denden isareti,
Dendrocopos,
Dendrocopos syriacus,
Dendrokronoloji,
Dendroloji,
Deneb,
Denebola brachycephala,
Deneme,
Deneme (edebiyat),
Deneme tahtasi,
Denemeyenler,
Denemeyenler (kitap),
Deney,
Deneyci,
Deneycilik,
Deneysel film,
Deneysel ruhçuluk,
Deneysel siir,
Denge,
Denge noktasi,
Dengeli Translokasyon,
Dengesiz Herifler,
Dengesiz translokasyon,
Denial Of,
Denis,
Denis Auguste Raffet,
Denis Diderot,
Denis MacShane,
Denise Richards,
Deniz,
Deniz (anlam ayrim),
Deniz Akkaya,
Deniz alabaligi,
Deniz Alanlarinin Sinirlandirilmasi Hukuku,
Deniz ati,
Deniz Baris,
Deniz Baykal,
Deniz bilimleri,
Deniz biyolojisi,
Deniz Bölükbasi,
Deniz börülcesi,
Deniz Demiröz,
Deniz dibi temas haritasi,
Deniz dibi temaz haritasi