Erwin Schrödinger

Erwin Rudolf Josef Alexander Schrödinger (12 Ağustos 1887 - 4 Ocak 1961), Avusturyalı fizikçi, kuvantum mekaniğine olan katkılarıyla, özellikle de 1933'te kendisine Nobel Ödülü kazandıran Schrödinger Denklemi'yle tanınır. Schrödinger'in kedisi diye bilinen düşünce deneyini önermiştir.

Hidrojen atomunun dalga mekaniÄŸi

1925 yılında Schrödinger dalga teorisi ortaya çıkınca atomik yapı da bu yeni teori ile açıklanmak istendi. Bu amaçla yapılan teorik çalışmalar deneysel gözlemlerle çok iyi uyum gösterdi. Böylece ortaya çıkan yeni atom modeline dalga modeli ya da kuantum mekaniksel atom modeli dendi. Hidrojen atomu en basit atom ve hidrojen atomunun Coulomb potansiyeli küresel simetrik olduğu için dalga modelinin en basit uygulamasını oluşturur.

Hidrojen atomunda elektronun zamandan bağımsız Schrödinger denklemi; D2.Y(r,teta, fi)+[2M/h(bar)2].[E+(ke2/r)]Y(r,teta,fi)=0 şeklindedir. Dik koordinatlar ile küresel koordinatlar arsında x=rsin(teta).cos(fi), y=rsin(teta)sin(fi), z=rcos(teta) ve dV=r2dr sin(teta).d(teta).d(fi) bağıntıları vardır. Küresel koordinatlarda Schrödinger denkleminin açık şekli 1/r2.[(d/dr)r2(dY/dr)]+1/r2Sin(teta)[(d/dr)Sin(teta)(dY/d(teta))]+1/r2Sin2(teta)[d2Y/d2(fi)]+[2M/h(bar)2].[E+(ke2/r)]Y=0 dır. Bu denklem değişkenlerine ayırma yöntemi ile çözülebilmektedir. Y(r,teta,fi) dalga fonksiyonunun değişkenleri (çarpanları), Y(r,teta,fi)=R(r ).T(teta).F(fi) şeklindedir. Burada değişkenler; R ( 0 ,sonsuz), T(0,pi) ve F(0,2pi) aralıklarındadır. Bu Schrödinger denkleminde yerine konur ve denklem değişkenlere ayrılarak çözülür.

Yarıçapa bağlı kısmın çözümü; Rnl(r)=Nn.e-(Zr/na) .(Zr/na).Lqj(Zr/na) şeklindedir. Burada Lqj ,kuantum sayısı q=0,1,2... ve j q için Asosiye laguerre polinomudur. Açıya bağlı kısmın çözümü;T(teta)=Nlm.Plm[cos(teta)] ve Fm(fi)=Kök(1/2pi).e+-im(fi) şeklindedir. Buradaki Pl,ml[cos(teta)] Asosiye legendre polinomudur. Açılara bağlı çözümlerin bileşimine Ylm(teta,fi) küresel harmonikler denir. Çözümlerdeki n,m ve l sayıları tamsayılardır. Kuantum fiziğinde, n; baş kuantum sayısı, l;yörünge kuantum sayısı, m ise manyetik kuantum sayısıdır. Ve bu kuantum sayıları n=1,2,3,...,sonsuz, l=0,1,2,...,(n-1), m=- l,....0,.....+l şeklindedir.

Hidrojen atomunun enerjisi Bohr modelindeki ile aynıdır. Fakat yarıçap hem baş kuantum, hem de yörünge kuantum sayılarına rn=a/2Z[3n2-l(l+1)] şeklinde bağlıdır. Bu yarıçapın beklenen değeridir (<rn >). Burada a Bohr yarıçapı, Z atom numarasıdır. Schrödinger denkleminden elde edilen çözümler birleştirilerek genel çözüm zamana da bağlı olarak;Y=Rnl(r).Tlm(teta).Fm.Z(zaman) şeklinde bulunur. Burada Spin etkisi ve görelilik etkisi göz önüne alınmamıştır.

1901:Röntgen 02:Lorentz,Zeeman 03:Becquerel,P.Curie,M.Curie 04:Rayleigh 05:Lenard 06:Thomson 07:Michelson 08:Lippmann 09:Marconi,Braun 10:vanderWaals 11:Wien 12:Dalén 13:KamerlinghOnnes 14:vonLaue 15:Bragg 17:Barkla 18:Planck 19:Stark 20:Guillaume 21:Einstein 22:N.Bohr 23:Millikan 24:Siegbahn 25:Franck,Hertz 26:Perrin 27:Compton,Wilson 28:Richardson 29:deBroglie 30:Raman 32:Heisenberg 33:Schrödinger,Dirac 35:Chadwick 36:Hess,Anderson 37:Davisson,Thomson 38:Fermi 39:Lawrence 43:Stern 44:Rabi 45:Pauli 46:Bridgman 47:Appleton 48:Blackett 49:Yukawa 50:Powell 51:Cockcroft,Walton 52:Bloch,Purcell 53:Zernike 54:Born,Bothe 55:Lamb,Kusch 56:Shockley,Bardeen,Brattain 57:Yang,T.D.Lee 58:Cherenkov,Frank,Tamm 59:Segrè,Chamberlain 60:Glaser 61:Hofstadter,Mössbauer 62:Landau 63:Wigner,Goeppert‑Mayer,Jensen 64:Townes,Basov,Prokhorov 65:Tomonaga,Schwinger,Feynman 66:Kastler 67:Bethe 68:Alvarez 69:Gell‑Mann 70:Alfvén,Néel 71:Gabor 72:Bardeen,Cooper,Schrieffer 73:Esaki,Giaever,Josephson 74:Ryle,Hewish 75:A.Bohr,Mottelson,Rainwater 76:Richter,Ting 77:Anderson,Mott,vanVleck 78:Kapitsa,Penzias,Wilson 79:Glashow,Salam,Weinberg 80:Cronin,Fitch 81:Bloembergen,Schawlow,Siegbahn 82:Wilson 83:Chandrasekhar,Fowler 84:Carlo Rubbia,vanderMeer 85:vonKlitzing 86:Ruska,Binnig,Rohrer 87:Bednorz,Müller 88:Lederman,Schwartz,Steinberger 89:Ramsey,Dehmelt,Paul 90:Friedman,Kendall,Taylor 91:deGennes 92:Charpak 93:Hulse,Taylor 94:Brockhouse,Shull 95:Perl,Reines 96:D.Lee,Osheroff,Richardson 97:Chu,Cohen‑Tannoudji,Phillips 98:Laughlin,Störmer,Tsui 99:'tHooft,Veltman 2000:Alferov,Kroemer,Kilby 01:Cornell,Ketterle,Wieman 02:Davis,Koshiba,Giacconi 03:Abrikosov,Ginzburg,Leggett 04:Gross,Politzer,Wilczek 05:Glauber,Hall,Hänsch 06:Mather,Smoot