Ezoterizm

Ezoterizm, gerek medyumnik yollarla, gerekse aktarılagelen 'tradisyon'larla alınmış derin ve hakiki bilgilerin ehil olmayanlardan gizlenerek, yalnızca ehillere öğretilmesi ve bu yolla edinilen bilgiler bütünü olarak tanımlanır. Tanımından da anlaşılabileceği gibi, ezoterizm bir inanç sistemi veya bir yol değildir; birtakım yüksek bilgiler bütününe ve bu bilgilerin herkese açıklanmadan öğretilmesine verilen genel bir isimdir.

Konu başlıkları

1 Etimolojik kökeni 2 Gizlilik ve tedriç ilkelerinin nedeni 3 Ezoterizmin üç özelliği 4 Ezoterizm ile mistisizm farklı yollardır 5 Ezoterik bilgiye modern bir bakış açısı 6 Göz At 7 İç bağlantılar 8 Dış Bağlantılar

Etimolojik kökeni

Sözcük, Grekçe "iç, içsel" anlamındaki "esoterikos" sözcüğünden ya da "görüyorum, içsel olan, gizli olan" anlamlarına gelen "eisotheo" sözcüğünden türetilmiştir. Karşıtanlamlısı "egzoterizm"dir.

Gizlilik ve tedriç ilkelerinin nedeni

Ezoterizme göre, ezoterik bilgiler, yani hakiki bilgiler içeren sırlar, herkese açıklanmamalı, ancak belli eğitimlerden geçip o bilgileri almaya hak kazanmış, layık olmuş kişilere derece derece açıklanmalıdır. Kimseye, değerini ve anlamını anlayamayacağı böyle bilgilerin verilmemesi gerektiği gibi, kimseye kaldıramayacağı, taşıyamayacağı bilgi de verilmemelidir. Çünkü taşıyamayacağı bilgi, kişiye bir yarar vermeyeceği gibi, zararlı da olabilir. Hakiki bilgiler bir tür enerjidir; dozunda alınmalıdır: Nasıl hak etmeyene yararı yoksa, hatta zararı olabiliyorsa, ehil olanın da bu enerjiyi derece derece alması gerekir, yani aniden gereken dozdan fazla alması kendisi için çok tehlikeli olur. Böyle bir durumda karşılaşabileceği tehlikelerden bazıları, yoldan çıkmak, sapıtmak, inandıklarını inkar etmek, bunalıma düşmek, hatta bilerek veya bilmeyerek satanik sayılabilecek faaliyetlerde bulunmaktır. Bu ve birtakım başka nedenlerden ötürü yeryüzünde "sembolizm" vardır. Yüksek bilgiler insanlara anlayış düzeylerine göre ve anlayış düzeylerinin ilerlemesine göre derece derece açılan bir sembolizme bürünmüş şekilde verilir. Bu durum kutsal metinlerde de geçerlidir.

Ezoterizmin üç özelliği

MTİAD eski başkanı Ergün Arıkdal ezoterizmin üç özelliğini şöyle açıklamaktadır:

• "Sır, sükûnet içinde, sessizlik halinde alınır. Sonra, ondan kimseye söz edilmez. Hatta ondan söz etmek güçtür de. Zaten gerçek 'gizli'nin tabiatı böyledir. Bir ÅŸeyin gizli olması, onun ifade edilmesindeki güçlüğe baÄŸlıdır. Ä°fade edilmesi ne kadar güçse, o ÅŸey o kadar gizli demektir. Belki de o derece hakikate yakın bir bilgidir. Müride o ÅŸekilde bir hakikat gösterilir ki, onu baÅŸkalarına açıklayacak bir gücü kendisinde bulamaz. Çünkü, o önce, kendi kendine bunu kavrayıp, hazmedecek durumda deÄŸildir. Bir tarife göre, bir insanın geliÅŸmiÅŸliÄŸi, alışı ve veriÅŸi oranındadır. Bir ÅŸeyi ne kadar alabiliyor ve baÅŸkalarına ne kadar verebiliyorsunuz? Bu alma ve verme arasındaki dengeyi kurduÄŸu zaman mürit, ezoterik olarak, geliÅŸmiÅŸ bir varlık sayılır.
• Ezoterik bir öğretinin dışında kalmış (profan) bir insan için, böyle bir sır ne anlaşılabilir, ne de kavranabilir bir durumdadır. Bunu temin eden husus sembolizmdir. Ä°nisiyatik organizasyonun dışında kalan kiÅŸilerin bu sırlara erememesi için, bu sırlar organizasyon mensupları arasında semboller vasıtasıyla aktarılır. Dışarıda bulunan birisi sembolü görür, fakat ihtiva ettiÄŸi anlamı anlayamaz. Bir tür ÅŸifre... Hariçte bulunan kiÅŸi kendine göre bir ÅŸey anlayacaktır. Asıl anlam hakkında bir malumata sahip olamayacaktır. Çünkü bir inisiyasyondan geçmemiÅŸtir.
• Ãœstattan müride nakledilen sırrın kendisi deÄŸil, sembolüdür. Onu anlaşılır hale getiren ruhsal tesirdir. Bir üstadın bir müride öğretmek istediÄŸi ÅŸeyde sembolle birlikte özel bir ruhî tesir de vardır. Mürit burada üstadından bir nevi tesir almaktadır. O tesirle beraber o sembol, onun zihninde geliÅŸecektir. Bilgi, inisiye olmuÅŸ bir müride de apaçık olarak verilmemektedir. Sembolle birlikte ona, bilginin anlaşılmasına yardımcı olacak bir ruhsal içerik verilir. Aslında ezoterik çalışma bu yüzden zordur. Yani mürit (sembolü çözmek için) büyük bir çaba sarf edecektir."

Ezoterizm ile mistisizm farklı yollardır

Ezoterizm, sık sık, yanlışlıkla mistisizm ile karıştırılarak dinsel alana sokulmaktadır. Fakat ezoterizm, René Guénon'un belirttiği gibi, ne bir dindir, ne de bir dinin iç kısmıdır. Kaynağını herhangi bir dinden de almaz. Guenon'a göre, buna karşı gösterilebilecek tek istisna, yalnızca, temel dayanak noktalarını İslamiyet'ten almış olmakla birlikte, mistisizmle karıştırılmaması gereken İslami ezoterizmdir. İslami ezoterizmde "ezoterik" ve "ezoterist" terimleri yerine "bâtınî" terimi kullanılır.

Ezoterik bilgiye modern bir bakış açısı

Tarihsel planda genel olarak, 'ezoterik bilgi' belirli grupların, farmasonlar gibi, dışarıdakilerden (halktan) sakladığı bilgiyi tanımlamakta kullanılmıştır. Son zamanlarda, okült ve mistik öğretilerin halka daha fazla yansıması ile beraber, daha farklı bir ezoterik anlayış önem kazanmıştır; ancak ferasetli ve farkında bir azınlık tarafından anlaşılabilen kompleks ve güç bir tür bilgi. Bu anlayışta, ezoterik bilgi çoğunlukla dışarıya dair bilgilerden farklı ve uzak olan derin, kişinin içinde sakladığı bir tür hikmettir.

Göz At

• Portal:Ezoterizm
• Semboller
• Sembolizm
• Ä°nisiyasyon
• Misterler
• Cehenneme iniÅŸ
• Hermetizm
• Hermes-Thot
• Ankh
• Orfe
• Maji
• Okültizm
• Simya
• Anka KuÅŸu
• Graal kupası
• Gül-haçlılar
• Teozofi
• Tradisyonalizm
• Ezeli hikmet

İç bağlantılar

• 'da Ezoterizm

Dış Bağlantılar

• mor'a doÄŸru-frithjof schuon: ezoterizmi anlamak
• Ayrıntılarıyla Ezoterizm
• Ezoterik Topluluklar
• Ezoterizm
• Ezoterik Ä°nançlar
• Ezoterizm Nedir?
• Esoterica

Akosmizm | Agnostisizm | Animizm | Antiteizm | Ateizm | Biniteryanizm | Deizm | Determinizm | Duoteizm | Ezoterizm | Euteizm ve disteizm | Gnostisizm | Henoteizm |
Hümanizm | İgnostisizm | Katenoteizm | Mistisizm | Monizm | Monoteizm | Monolatrizm | New Age | Nondualizm | Nonteizm | Omniteizm | Pandeizm | Panendeizm |
Panenteizm | Panteizm | Polideizm | Politeizm | Spiritüalizm | Teizm | Telema | Teopanizm | Teozofi | Transandantalizm | Transteizm | Triniteryanizm | Üniteryanizm