Fosfor

Fosfor (P)

H Periyodik cetvel He Li BeB C N O F Ne Na MgAl Si P S Cl Ar K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe Cs Ba
Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn Fr Ra
Ku Db Sg Bh Hs Mt Ds Uuu Uub Uut Uuq Uup Uuh Uus Uuo
La Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb LuAc Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr

Temel özellikleri

Atom numarası
15

Element serisi
Ametaller

Grup, periyot, blok
15, 3, p
Görünüş
puslu beyaz/ kırmızı/
siyah/ renksiz


Atom ağırlığı
30.973761 (2) g/mol

Elektron dizilimi
3s2 3p3

Enerji seviyesi başına
Elektronlar
2, 8, 5
Fiziksel Özellikleri

Maddenin hali
katı

YoÄŸunluk
(beyaz) 1.823 g/cm³

Sıvı haldeki yoğunluğu
g/cm³

Ergime noktası
(beyaz) 317.3 °K
44.2 °C
111.6 °F

Kaynama noktası
550 °K
277 °C
531 °F

Ergime ısısı
(beyaz) 0.66 kJ/mol

Buharlaşma ısısı
12.4 kJ/mol

Isı kapasitesi
23.824 (25 °C) J/(mol·K)
Atom özellikleri

Kristal yapısı
Monoclinic

Yükseltgenme seviyeleri


ElektronegatifliÄŸi
2,19 Pauling ölçeği
Ä°yonlaÅŸma enerjisi
1011.8 kJ/mol

Atom yarıçapı
100 pm

Atom yarıçapı (hes.)
98 pm

Kovalent yarıçapı
pm

Van der Waals yarıçapı
pm
Diğer özellikleri

Elektrik direnci
nΩ·m (20°C'de)

Isıl iletkenlik
0.00236 W/(m·K)

Isıl genleşme
? µm/(m·K) (25°C'de)

Ses hızı
m/s ('de)

Mohs sertliÄŸi
---

Vickers sertliÄŸi
--- MPa

Brinell sertliÄŸi
--- MPa

Fosfor insan vücudunda kalsiyumdan sonra en fazla bulunan elementtir. İnsan vücudu fosfora kemik ve diş oluşumu, hücre büyümesi ve onarımı, enerji üretimi, kalp kasının kasılması, sinir ve kas hareketleri, böbrek işlevleri açısından ihtiyaç duyar. Fosfor ayrıca vitaminlerin kullanımı ile besinlerin enerjiye dönüştürülmesinde yardımcı olarak vücuda yarar sağlar. Fosfat (fosforun %85 kadarı kemikte fosfat formunda depolanır) hücre içi sıvıların ana anyonudur. Fosfatlar dönüştürülebilir olmalarından ötürü, birçok koenzim sisteminin ve metabolizma fonksiyonlarının işlemesi için gerekli bileşiklerle birleşme yeteneğine sahiptir. Fosfatların birçok önemli reaksiyonları özellikle ATP, ADP ve fosfokreatinin işlevleri ile ilişkilidir.

Yangın çıkarmak için de kullanılan fosforun, biri zehirli olmamasına rağmen, okside edici kimya maddeleri ile karıştırıldığı zaman son derece yanıcı olan beyaz fosfor olmak üzere iki türü vardır. Beyaz fosfor çok defa, sis meydana getirmek için kullanılır.