Bilgi Merkezi
Bundan sıkıldım, bana başka bir şey göstersen?

Gökbilim


Büyük krater: Daedalus. Fotoğraf Apollo 11 1969'da ay yörüngesine oturduğunda çekilmiş. Çapı yaklaşık 93 km. (58 mil)

Astronomi ya da Gökbilim, gök cisimlerini onların kökenlerini, evrimlerini, fiziksel ve kimyasal özelliklerini açıklamaya çalışmak üzere gözlemleme bilimidir. Astronominin sınırlı ve özel bir alan olan gök mekaniği ile karıştırılmaması gerekir. Astronomi daha açık bir deyişle, yörüngesel cisimleri ve Dünya atmosferinin dışında gerçekleşen, yıldızlar, gezegenler, kuyrukluyıldızlar, kutup ışıkları, galaksiler (gökadalar) ve kozmik fon radyasyonu gibi gözlemlenebilir tüm olay ve olguları inceleyen bilim dalıdır. Evrende bulunan her çeşit maddenin dağılımını, hareketini, kimyasal bileşimini, evrimini, fiziksel özelliklerini ve birbirleriyle etkileşimlerini inceler.

Astronomi terimi eski Yunanca’daki astron ve nomos (άστρον et νόμος) sözcüklerinden türetilmiş olup, «yıldızların yasası» anlamına gelir. Asteroitlerin ve kuyruklu yıldızların keşfindeki katkıları gözönüne alınırsa, Astronomi, amatörlerin de halen etkin bir rol oynayabildikleri nadir bilimlerden biridir.



Konu başlıkları

Astronominin tarihi

Astronomi yeryüzündeki en eski bilimlerden biri olarak kabul edilir. Arkeolojik bulgular en eski çağlarda bile insanların Astronomi hakkında bilgileri olduğunu ortaya koymaktadır. Neolitik çağda bile insanlar ekinoksların periyodik karakterini, mevsimlerle ilişkisini ve bazı takımyıldızları bilmekteydiler. Modern Astronomi gelişimini, özellikle antik çağdaki ve onları izleyen matematikçilere ve Ortaçağ’ın sonunda keşfedilmiş gözlem aletlerine borçludur. Başlangıçta ayrılmaz bir ikili ya da paralel olarak ilerleyen Astroloji ve Astronomi zamanla yollarını birbirlerinden ayırmak zorunda kalmışlardır.

Antik Çağ’da Astronomi

Tarantula nebulası


Antikçağda Astronominin gelişimindeki önemli hususlar olarak şunlar söylenebilir:

Ortaçağ’da Astronomi

Eagla nebulasından ilginç bir görüntü

Ortaçağ’da Astronomi bilgilerinin İslam bilginlerince geliştirildiği ve bu bilgilerin sonradan Batı'ya aktarıldığı görülür. Astronomiyi geliştiren bu İslam bilginlerinden başlıcaları şöyle sıralanır:

Rönesans’ta Astronomi

Astronominin tarihsel sürecinin son aşaması

Astronomi 19. ve özellikle 20.yy.’da baş döndürücü bir hızla ilerlemiştir. Astronominin son aşamasında keşif ve gelişmelerle ilgili olarak şunlar söylenebilir:

Evrenin genişlemesi, galaksiler giderek birbirinden uzaklaşmaktadır.


Astronominin dalları, alanları, konuları

Antikçağdaki başlangıç döneminde astronomi yalnızca astrometriden ibaretti, yani yıldız ve gezegenlerin gökyüzündeki konumlarının ölçümünden ibaretti. Daha sonra Kepler ve Newton’un çalışmaları gök cisimlerinin çekim etkisi altındaki hareketlerinin matematik yoluyla öngörülmesini sağlayan gök mekaniğini doğurdu. Bu iki alandaki (astrometri ve gök mekaniği) çalışmaların çoğu, önceleri, elle yapılan işlemlerden oluşuyordu. Günümüzde ise bu çalışmalar bilgisayarlar ve fotoğraf aygıtları ile yapılabilmektedir ki, bu da gök cisimlerinin konum ve hareketlerinin çok büyük bir hızla saptanabilmesini sağlamaktadır. Bu yüzden modern astronomi daha ziyade gök cisimlerinin fiziksel doğasını gözlemlemleye ve anlamaya yönelmiştir.

20.yy.’dan itibaren profesyonel astronomi iki alana ayrılma eğilimi göstermiştir: Gözlem astronomisi ve teorik astrofizik. Astronomların çoğunun her iki alanda da çalışıyor olmasıyla birlikte, profeyonel astronomlar giderek bu iki alandan birinde uzmanlaşma eğilimi göstermektedirler. Gözlem astronomisi esas olarak verilerin elde edilmesiyle ilgilenir. Teorik astrofizik ise esas olarak gözlemlenen fenomenleri anlamaya ve öngörülerde bulunmaya çalışır. Teorik astrofizik gözlem astronomisine bir tamamlayıcı etken olarak astronomik oluşumları açıklamaya çalışır da denilebilir.


Astronominin bir dalı olan astrofizik yıldızların gözlemiyle sınıflandırılan fiziksel fenomenleri tanımlar, belirler. Günümüzde astronomlarının hepsi de belirli bir astrofizik bilgisine sahiptirler ve gözlemleri de hemen hemen her zaman, yine, astrofizik bie bağlamda incelenir. Bununla birlikte, kendilerini yalnızca astrofiziği incelemeye vermiş araştırmacılar da yok değildir. Astrofizikçilerin çalışması astronomik gözlem verilerini analiz etmek ve onları fiziksel olgulara indirgemektir.

Astrofiziğin bir dalı olan Kozmoloji evreni fiziksel bir sistem olarak inceler; yani evrenin doğuşu ve büyümesi, evrimi, gökcisimlerinin fiziksel ve kimyasal özellikleri ve konumlarının hesaplanması ile ilişkilidir. Astronomi gözlemleri salt astronomi ile ilişkili değildir, aynı zamanda genel görelilik kuramı gibi fizikte çok önemli bir yeri olan teorilerin ispatı için de bilgi sağlar.

Kullanılan inceleme yöntemi, amaç ve konuya göre birbiriyle iç içe olan, genel Astronomi, astrofizik ve uzay bilimleri gibi birçok dala ayrılır. Astronomide inceleme alanları aynı zamanda şu iki kategoride ele alınır:

Konuya göre Astronomi


Gözlem Astronomisi Güneş Sistemi Yıldızlar





yıldızların evriminin son aşamaları:


galaktik astronomi galaksi-dışı astronomi diğer ilgili alanlar

Gözleme göre Astronomi

İlgili Konular

Ayrıca bakınız




Astronomi Portalı

İlgili Olabilecek Siteler





Astronomi ile ilgili bu madde bir taslaktır. İçeriğini geliştirerek 'ye katkıda bulunabilirsiniz.
gökbilim ile ilgili Anahtar Kelimeler :fiziksel Ilgili göre gibi astrofizik gök Gözlem Astronomi cisimlerinin iki astronomi gözlem son [degistir] Günes olan Astronominin yildizlarin matematikçi büyük
Bu makale Wikipedia' dan çarpma olup GNU FDL lisansı altındadır. Bu yazıyı yazan arkadaşlar buradadır.
Bir Şey Öğren bir Ferruh Mavituna aksiyonudur ve aktivist bir Wiki forkudur.

Wußten Sie das? - Lernet was