Haremde Dört Kadin (Film)

Haremde Dört Kadın
Yönetmen
Halit RefiÄŸ
Senaryo
Kemal Tahir
Halit RefiÄŸ
Oyuncular
Cüneyt Arkın
Ayfer Feray
Tanju Gürsu
Nilüfer Aydan
Pervin Par
Sami AyanoÄŸlu
Birsen MenekÅŸeli
Devlet Devrim
Önder Somer
Hüseyin Baradan
Yapımcı
Özdemir Birsel
Dağıtım şirketi
{{{Dağıtım}}}
Müzik
{{{Müzisyen}}}
Ödüller
{{{ödüller}}}
Tarih
1965
Süre
108 dakika
Dil
Türkçe
Bütçe
IMDb sayfası

1965 senesinde gösterime giren siyah beyaz çekim bir Türk filmi.

Halit Refiğ'in yönetmenliğini yaptığı drama türündeki eserin seneryosu Kemal Tahir'e ait olup Türk Sineması'ndaki parlak örneklerden biridir. Osmanlı'nın son dönemlerindeki kimi olayların konak hayatı ve bir harem üzerinden anlatıldığı film, senaryosu kadar oyunculukları ile de dikkat çeker. Türk Sineması'ndaki kanıksanmış genel kalıplardan farklı olarak; derin ve gerçeğe yakın karakterler, ustaca kurulmuş diyaloglarla hissettirilen bir gerilim içerisinde entrikalarını sürdürür. Haremde Dört Kadın, aslen bir dönem filmi olup Atıf Yılmaz'ın yönettiği İki Gemi Yanyana (1963) ile beraber Türk Sineması'ndaki ilk lezbiyen ilişki karelerini içerir.

KONU

Uyarı: Yazının devamı, eserin konusu hakkında ayrıntılı bilgi içermektedir.

Sadık Paşa cahil, zevkine düşkün, bir o kadar da dindar geçinen bir Osmanlı paşasıdır. Varlık içerisindeki konak hayatında üç eşiyle beraber yaşar. Özel olarak yapılan macunlara rağmen çocuğu olmamaktadır ve bir oğlu olmamasının nüfuzunu etkilediğine inanır.

Haremindeki kadınlardan Mihrengiz, paşanın jön Türk yeğeni Dr. Cemal 'e aşıktır. Geri planda kalan silik bir cariye olan Gülfem ise köşk içerisindeki önemini artırmak için Paşa'nın asker yeğeni Rüştü'den çocuk peydahlamaya çalışmaktadır ve akıl hocasıyla birlikte bunun hazırlıklarını yapar. Şevkidil (en büyük cariye) güçlü, entrikacı, köşkü ve ahalisini tek başına yönetebilecek kapasitede, afet-i devran bir kadındır. Mihrengiz ile arasındaki sevgi giderek bir lezbiyen ilişkiye dönüşür. Herşey, Sadık Paşa Ruşan'ı dördüncü eş olarak almak istediğinde karışmaya başlar. Dizi halinde gelişen bu yasak aşklar sonucunda Cemal, amcasının kıskanç karılarından biri tarafından öldürülür. Saf kızı oynayan ve sevdiği genç tarafından da sevilen Ruşan ise, çevresindeki olaylar üzerinde hiçbir etkisi ol(a)mayınca sadece kendisine biçilen rolü oynamaya başlayan bir piyon olmaktan öteye gidemez.

Tıbbiye öğrencisi olan ve eğitimi sırasında Sadık Paşa’dan destek alan Cemal, Jön Türk adı verilen Osmanlı aydınlarına mensuptur. Amcası başta bunu bilmemektedir ancak zamanla kendisinden kuşkulanmaya başlar. Cemal; hürriyet, yer yer sosyalizm, Anadolu ve Anadolu insanının kendi kaderine terk edilmişliği gerçeği üzerine ve halkını onurlandıran konuşmalarıyla ilerici bir kişiliği yansıtmaktadır. Bir Jön Türk'le saltanat ve padişah yanlısı paşa arasındaki diyaloglar ve yaşadıkları zıtlaşma Osmanlı’nın son zamanlarından ve dahi günümüzden bir portre sunmaktadır aslında.

Hainlik olgusu da filmde Paşa'nın yeğeni Rüştü karakteri ile kendine yer bulur. Rüştü güvenini ve desteğini kazanmışken, bir taraftan da kendisini öldürüp haremine ve konağına el koyma ve rütbesini artırma hayalleri kurmaktadır...

Köşk yaşantısını iyi yansıtan kareler içerisinde, başta Mihrengiz karakteri olmak üzere kadın cinselliğinin varabileceği en uç boyutlar şekilleniyor. Zaten filmdeki en etkileyici sahnelerinden biri de, aşkına karşılık vermediği için Cemal'i öldüren Mihrengiz'in çevresine kalabalık toplaştığında ağlayarak "Bir Jön Türk'ü öldürdüm, padişahım çok yaşa!" nidasında bulunması...

DÄ°ÄžER BÄ°LGÄ°LER

• Cüneyt Arkın bu filmdeki iyi oyunculuÄŸuyla filmografisinde kendisine isim getiren ilk iÅŸlerinden birini yapmış oldu.

• "Harem yaÅŸamının cinselliÄŸiyle, kıskançlık çatışmalarıyla ve baskılarıyla, dönemin siyasal atmosferi içinde geliÅŸen film, katıldığı Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde bazı olaylara neden oldu. Gösterim sırasında bir grup milliyetçi gencin saldırısına uÄŸradı. Tepkinin nedeni Osmanlı paÅŸasının dört karılı olmasıydı." (Agah Özgüç'ün 100 Filmde Türk Sineması kitabından)

• Ä°lk kez bu festivalde politik olgular su yüzüne çıkmış, kimi gruplar, kendi ideolojilerine uygun olmayan filmleri protesto etmiÅŸlerdir. Bu grupların kara listeye aldığı Haremde Dört Kadın gösterilirken olaylar çıkmış, filmin gösterimi engellemek istenmiÅŸtir. Olaylar sırasında sahneye çıkan Antalya Emniyet Müdürü, "EndiÅŸenize mahal yok. Çünkü jüri sizin protesto ettiÄŸiniz filmi birinci seçmez" demek zorunda kalmıştı. Aynı grubun seçilmesinde sakınca gördüğü diÄŸer filmler Ben Öldükçe YaÅŸarım, Muradın Türküsü ve Toprağın Kanı idi. Sonunda jüri, tüm bu dış baskılara boyun eÄŸerek Haldun Dormen'in yönettiÄŸi Bozuk Düzen filmini birinci seçti.