Bilgi Merkezi
Bundan sıkıldım, bana başka bir şey göstersen?

Karadeniz


» Başlığın diğer anlamları için Karadeniz (anlam ayrım) sayfasına bakınız.


Karadeniz'in NASA MODIS tarafından çekilmiş uydu fotoğrafı

Karadeniz, kuzeyinde Ukrayna, kuzeydoğusunda Rusya, doğuda Gürcistan, güneyde Türkiye ve batıda Romanya ve Bulgaristanla çevrili, 8 bin 350 kilometre kıyı şeridine sahip, 461.000 km² alan kaplayan (Azak Denizi dahil, Marmara hariç), en geniş yeri doğudan batıya 1.175 km, en derin noktası 2.210 m olan, Marmara Denizi vasıtasıyla İstanbul Boğazı ile Çanakkale Boğazı yoluyla Ege Denizi’ne bağlanan, batıdan doğuya böbrek formunda bir denizin adıdır.



Konu başlıkları

Terminoloji

Önemli limanları gösteren Karadeniz haritası. Karadeniz. Burgaz, Bulgaristan sahili.

Genel Özellikler

Tuzluluk oranı %0,18 dolayındadır. MÖ 6'ıncı binyıla dek bir tatlı su gölü olan Karadeniz, bu tarihten sonra tuzlu bir denize dönüşmüştür. Karadeniz sürekli bir su buharı ve ısı kaynağıdır ve suları fazla donmaz. Karadeniz kıyılarının uzunluğu 1600 km civarındadır. Dağlar kıyıya paralel uzandığından fazla girintili çıkıntılı değildir.

Büyük beş ırmak Karadeniz'e dökülür: Dinyeper, Dinyester, Don ve Kubanve Fransa sınırına kadar uzanan ve bütün doğu ve orta Avrupa’yı kapsayan Tuna. Tuna tek başına her yıl 203 kilimetre küp tatlı suyu Karadeniz’e taşır [1]. Bu miktar Kuzey Denizi’ne akan bütün tatlı sulardan fazladır.Türkiye'den ise belli başlı dört ırmak Karadeniz'de sonlanır: Sakarya, Kızılırmak, Yeşilırmak ve Çoruh (sonuncusunun büyük bölümü Türkiye'de olmasına karşın Gürcistan'da Batum'dan denize dökülür). Bu denize dökülen Avrupa ve Asya akarsularıyla birlikte Karadeniz havzasının alanı denizin kendisinden 5 kat daha geniştir ve yaklaşık 2.2 milyon km2'dir.[2]

Ekolojik Sorunlar

Karadeniz'in flora ve faunası evsel ve endüstriyel kirlenme nedeniyle her geçen gün fakirleşmektedir. [3] Irmaklardan gelen organik madde miktarı deniz suyundaki bakterilerin normalde ayrışabileceğinden daha fazla olduğundan, bakteriler deniz suyunda normalde bulunan çözünmüş oksijen yerine deniz suyunun bir bileşeni olan sülfür iyonlarından oksijeni temin ederler. Bu işlemin sonucunda ortaya son derece zehirli hidrojen sülfür (H2S) gazı çıkar ve 200 metrenin altında yaşamı engeller. Karadeniz dünyanın en büyük hidrojen sülfür rezervidir. 150-200 metre arasında değişen derinliklerin altında yaşam yoktur. Suda oksijen bulunmaz ve H2S yüklüdür. Hidrojen Sülfür bulunduğu yerdeki tüm eko sistemi öldürür, sahil balıkçılığını yok eder ve eğer yüzeye çıkarsa gemilerin altını yarattığı kimyasal bileşimle siyah renge boyar. Özellikle Tuna Nehri tüm Orta ve Doğu Avrupa ile Balkanlar'ın endüstri ve evsel atık sularının boşaltıldığı bir yüzeysel su olup, doğal yaşam için ölümcül miktarda organik ve inorganik maddeyi Karadeniz'e getirmekte kirlilik oradan Boğazlar yoluyla da Marmara Denizi'ne taşınmaktadır. 1980'lerin ortasında bir geminin balast suyu ile Karadeniz'e gelen ve orijini Doğu Amerika kıyıları olan Mnemiopsis leiydi (Taraklı deniz anası) adlı canlı türünün doğal düşmanı olmadığı için Karadeniz'i istila etmiş, balık larvalarının temel besinleri olan zooplanktonları ve bizzat balık lavralarını yiyerek balık sayısında önemli oranda düşme yaşanmasına sebep olmuştur.[4]

Doğal yaşam

Balık çeşitliliği açısından zengin olmayan denizde açık sularda, yunus ve domuz balığı kolonilerinin yanısıra arasında kıyılara dek vuran palamut ve hamsi sürülerine rastlanmaktadır. Bununla birlikte ekolojik sorunlar yüzünden günümüzde uskumru balığı kaybolmuş, palamut ve lüfer miktarı azalmış hamsi, pisi, dere pisisi, kalkan balıklarının ve çaça azalmış, kofana, torik, çinekop cinsleri tükenmişti. Hamsi balığının stoğu, boyu ve ağırlığı azalmış, havyarı için avlanan ve nehir ağızlarında yaşayan Mersin balığının, kirlilik ve aşırı avlanma sonucu nesli tükenmiştir. [5]

Notlar

↑ Tuna nehri her yıl 900 ton bakır kirliliği Avrupa içlerinden alarak Karadeniz'e taşımakta ve ciddi miktarda metal kirliliğine sebep olmaktadır ↑ [1] Alaettin bahçekapılı. Karadeniz ve Çevre ↑ 31 Ekim Uluslararası Karadeniz Günü münasebetiyle düzenlenen toplantılarda kirliliğe çözüm önerileri tartışılmaktadır. ↑ Karadeniz’in ölüm-kalım savaşı: Mnemiopsis - denizanası istilası ↑ Karadeniz S.O.S. veriyor

Belli başlı limanlar


İlgili bağlantılar

Karadeniz Ekonomik İşbirliği Teşkilatı

İlgili Olabilecek Siteler





Karadeniz Portalı
karadeniz denizi ile ilgili Anahtar Kelimeler :Tuna Rusya deniz Deniz Kara Bulgaristan [degistir] Ilgili olan Kirim yasam Karadeniz için Romanya Türkiye Gürcistan
Bu makale Wikipedia' dan çarpma olup GNU FDL lisansı altındadır. Bu yazıyı yazan arkadaşlar buradadır.
Bir Şey Öğren bir Ferruh Mavituna aksiyonudur ve aktivist bir Wiki forkudur.

Wußten Sie das? - Lernet was