Lityum

Lityum (Li)

H Periyodik cetvel He Li BeB C N O F Ne Na MgAl Si P S Cl Ar K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe Cs Ba
Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn Fr Ra
Ku Db Sg Bh Hs Mt Ds Uuu Uub Uut Uuq Uup Uuh Uus Uuo
La Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb LuAc Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr

Temel özellikleri

Atom numarası
3

Element serisi
Alkali metaller

Grup, periyot, blok
1, 2, s
Görünüş
Gümüşümsü beyaz,gri


Atom ağırlığı
6.941(2) g/mol g/mol

Elektron dizilimi
1s22s1

Enerji seviyesi başına
Elektronlar
2,1
Fiziksel Özellikleri

Maddenin hali
Katı

YoÄŸunluk
0.534 g·cm−3 g/cm³

Sıvı haldeki yoğunluğu
0.512 g·cm−3 g/cm³

Ergime noktası
453.69 °K
180.54 °C
356.97 °F

Kaynama noktası
1615 °K
1342 °C
2448 °F

Ergime ısısı
3.00 kJ/mol

Buharlaşma ısısı
147.1 kJ/mol

Isı kapasitesi
24.860 (25 °C) J/(mol·K)
Atom özellikleri

Kristal yapısı
kübik yüzey merkezli

Yükseltgenme seviyeleri
1

ElektronegatifliÄŸi
0,98 Pauling ölçeği
Ä°yonlaÅŸma enerjisi
1.seviye: 520.2

2.seviye: 7298.1
3.seviye: 11815.0 kJ/mol

Atom yarıçapı
145 pm

Atom yarıçapı (hes.)
167 pm

Kovalent yarıçapı
134 pm

Van der Waals yarıçapı
182 pm
Diğer özellikleri

Elektrik direnci
92,8 nΩ·m (20°C'de)

Isıl iletkenlik
84,8 W/(m·K)

Isıl genleşme
46 µm/(m·K) (25°C'de)

Ses hızı
6000 m/s ('de)

Mohs sertliÄŸi
0,6

Vickers sertliÄŸi
MPa

Brinell sertliÄŸi
MPa

Lityum ilk olarak 1817 yılında Johann Arvedson tarafından keşfedilmiştir. İlk saf olarak izolasyonu ise W.T. Brande ve Humphrey Davy tarafından lityum oksitten elektroliz yolu ile gerçekleştirilmiştir.

Spodumen cevheri, LiAl(SiO3)2, Lityum içeriği nedeniyle ticarı olarak çok önemlidir. Öncelikle 1100 °C’ de a formu ısıtılarak daha yumuşak b formuna dönüştürülür. b formu sıcak sülfürik asit ile reaksiyona sokularak Li2SO4 elde edilir. Elde edilen bu çökelek çözeltiden ayrılarak Na3CO3 ile yıkanır. Böylece suda çözünmeyen LiCO3 elde edilir.

Li2SO3 + Na2CO3 à Na2SO4 + Li2CO3 (katı)

Elde edilen Li2CO3 çökeleği HCl ile reaksiyona sokularak LiCl elde edilir.

Li2CO3 + 2 HCl à 2 LiCl + CO2 +H2O

LiCl erime noktası 600 °C den fazla olduğu için elektroliz ile saflaştırılması zor olduğundan LiCl (55%) ve KCl (45%) karışımı kullanılarak erime noktası 430 C’ye düşürülür. Bu karışımın elektrolizi ile Li saf olarak elde edilir.

Katot: Li+(s) + e- à Li (s)

Anot: Cl-(s) à 1/2Cl2 (g) + e