Madde

» Başlığın diğer anlamları için anlam ayrım sayfasına bakınız.

Madde, boşlukta yer kaplayan, kütlesi, eylemsizliği ve ağırlığı olan her şeydir.

Kendi çapında saf madde ve karışımlar olarak ikiye ayırdığı zaman saf maddeleri elementler ve bileşikler oluşturur. Saf maddenin belirli özellikleri vardır ve bu özellikleri hiç değişmez. Tam saf madde yok gibidir. Bir madde içinde bulunan yabancı maddeler, kimya usulleri ile anlaşılmayacak kadar az olunca, bu maddeye, saf denir. Saf süt demek, kimya bakımından doğru bir söz değildir. Çünkü süt belli özellikler taşıyan tek bir madde değildir.

Karışımları ise homojen ve heterojen olarak incelemek gerekir. Maddenin şekil almış haline cisim denir.

Maddede daima değişiklikler olduğunu bilmekteyiz. Maddede meydana gelen değişikliklere olay denir. Bu ise genel olarak fiziksel ve kimyasal olmak üzere ikiye ayrılır:

• Fiziksel olay: Bir madde üzerinde meydana geldiÄŸi vakit, o maddenin hüviyetini, yapısını deÄŸiÅŸtirmeyen olaydır. Mesela kağıdın yırtılması, fiziki bir olaydır. Çünkü kağıdın ÅŸekli deÄŸiÅŸmiÅŸ fakat özü yine kağıttır.

• Kimyasal olay: Bir madde üzerinde meydana geldiÄŸi vakit, o maddenin hüviyet ve yapısını deÄŸiÅŸtiren olaydır. Mesela kağıdın yanması gibi.

Atomların çekirdeklerinde değişmeler, parçalanmalar olduğu, radyoaktif denilen elementlerden anlaşılmaktadır. Atomların ortasında bulunan çekirdeklerin bu parçalanmasında, bir elementin başka bir elemente dönüştüğü anlaşılmıştır. Ayrıca, Albert Einstein'in izafiyet kuramına göre madde ve enerji birbirine eşdeğerdir. Bu sebeple madde enerjiye, enerji de maddeye dönüştürülebilir. Mesela bir uranyum çekirdeğinin veya başka bir ağır atom çekirdeğinin ikiye ayrılmasıyla meydana gelen çekirdek bölünmesinde madde enerjiye dönüşür. Bileşik cisimlerde olduğu gibi, elementler de hep değişmekte, bir halden başka hale dönmektedir.

Konu başlıkları

1 Maddenin ortak özellikleri
1.1 Madde türleri
2 Not 3 Madde Sıkıştırılabilir mi?
3.1 Katı Maddeler 3.2 Sıvı Maddeler 3.3 Gaz Maddeler 3.4 Maddenin halleri

Maddenin ortak özellikleri

• Kütle
• Hacim
• Eylemsizlik
• Atom ve Molleküller
• Ağırlık

Madde türleri

• Baryonik Madde
• Ters Madde
• Karanlık Madde

Not

• Tüm maddelerin kaynağı doÄŸadır.

Madde Sıkıştırılabilir mi?

Katı Maddeler

Katı maddeleri oluşturan moleküller düzenli ve aralarında bir boşluk olmayacak şekilde yerleşmiştir. Belirli bir şekilleri vardır. Akışkan değillerdir.

Sıvı Maddeler

Sıvı maddeleri oluşturan moleküller arasında çok küçük boşluklar vardır. Sıkıştırılamaz veya kısmen sıkıştırılır. Belirli bir şekli yoktur, konulduğu kabın şeklini alır. Hacim ve kütlesi vardır. Akışkandır. (Moleküll

Gaz Maddeler

Gazları oluşturan moleküller arasında çok büyük boşluklar vardır. Diğerlerine göre çok rahat bir şekilde sıkıştırılabilir. Belirli bir şekli yoktur. Bulundukları hacmin şeklini alırlar. Akışkandırlar. Ayrıca genleşme olayının en fazla olduğu haldir.

Maddenin halleri

Ana madde: Maddenin halleri

• Katı
• Sıvı
• Gaz
• Plazma
• Amorf Katılar

Maddenin ayırt edici özellikleri

Katı Sıvı Gaz
Özkütle+ + +
Özhacim+ + +
Çözünürlük+ + +
Özısı+ + +
Genleşme Katsayısı+ + -
Esneklik katsayısı+ - -
Kaynama noktası- + -
Erime noktası+ - -
Yoğunlaşma noktası- - +
Erime ısısı+ - -
Buharlaşma noktası- + -