Merkezi Haberalma Teskilati
CIA logosu
Amerikan Merkezi Haberalma Teşkilatı (İngilizce: Central Intelligence Agency veya CIA). 1947'de ABD başkanlarından Truman tarafından kurulmuştur. Amerikan devletinin birimleri için gereken ABD dışı ülkelerle ilgili istihbarat bilgilerini toplayan kurumdur. Merkezi Virginia eyaletinde Langley'de bulunmaktadır.
CIA yasasına göre, kurum, organizasyonunu, görevleri, maaşları, personel sayısını saklı tutmak hakkına sahiptir. Soğuk Savaş yıllarında ve sonrasında CIA pek çok gizli operasyonda rol alarak siyasi rejimleri zayıflatmaya ve hükümetleri devirmeye çalışmıştır.
1947'de Kongre, Milli Güvenlik Konseyi ile (National Security Council, NSC) bu konseyin yönetimi altında çalışmak üzere (CIA) kuruldu. CIA, NSC'ye milli güvenliği ilgilendiren konularda bilgi toplayıp verecek, elde edilen bilgileri değerlendirdikten sonra, hükümetle ilgili yerlere ulaştırılmasını sağlayacaktı. CIA; NSC'nin vereceği emirler doğrultusunda, güvenlikle ilgili istihbarat işlerini yerine getiriyordu.
Değişik kesimlerden seçilen CIA yöneticileri arasında, ABD'ye başkanlık yapan George Bush da bulunmaktaydı.
Organizasyon yapısı
CIA dört müdürlük halinde çalışmaktadır:
Haberalma Müdürlüğü Her türlü haber alma aracı ile bilgi toplama, casusluk faaliyetlerini yürütür. Gizli olarak yapılan istihbaratı değerlendirir. Havadan çekilen (uydu, tayyare vs.) resimleri, radyo, telefon, televizyon, telgraf, telsiz gibi ulaştırma araçları ile toplanan bilgileri değerlendirir. Bu değerlendirmeler, raporlar halinde, ilgili makamlara gönderilir. Harekat Müdürlüğü Gizli operasyonları yürütür. Bilim ve Teknoloji Müdürlüğü Teşkilat elemanlarını, son teknolojik gelişmelerde eğitmek, kullanmasını öğretmek. Kullanılan araçları geliştirmek, yapılan operasyonlara bilimsel ve teknik destek sağlamak, bu kısmın vazifesidir. Yönetim Müdürlüğü Teşkilat personelinin, toplanan bilgilerin, tesislerin güvenliğini sağlar.
CIA'nın şimdiye kadar başka devletlerde birçok operasyon yaptığı meydana çıkarıldı. Bütün bu işleri yapabilmek için, CIA'ya geniş bir maddi imkân tahsis edilmektedir. Kadrolarında devamlı memur şeklinde on altı bin kişi (tahmini) çalışmaktadır. Ayrıca gayri resmi olarak yüz binlerce kişiyi menfaat temin ederek kullanmaktadır. [kaynak belirtilmeli]
CIA'nın faaliyetleri çeşitli dedikodulara sebep olduğundan son yıllarda ABD Kongresinde durumu incelenmiş, Pike Raporu hazırlanmış, kamuoyuna açıklamalar yapılmıştır.
Bazı devlet başkanlarını, devlet ileri gelenlerini suikast düzenleyerek öldürtmek, ülkeler içinde bazı etnik grupları teşvik ve tahrik ederek karışıklıklar çıkarmak, hükümetleri devirmek gibi işleri CIA'nın yaptığı ortaya çıkarılmıştır. Bunlardan bazılarının da ABD başkanlarının emriyle gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. [kaynak belirtilmeli]
CIA, ABD içinde olduğu gibi, bütün dünyada ve özellikle Orta Doğu'da faaliyet gösterir.
İlgili Sayfalar
- Office of Strategic Services (OSS)
- Salvador Allende
Harici Bağlantılar
- Central Intelligence Agency (CIA) Sitesi
- CIA Dünya Gerçekleri Kitabı
Soğuk Savaşta önemli kişiler, yerler ve olaylarBaşlıca Olaylar (1945–1969) Başlıca Olaylar (1972–1991) Belirli Tanımlar Başlıca Taraflar Diğer Önemli Figürler
1940'lar:
- Yalta Konferansı
- Potsdam Konferansı
- Gouzenko Olayı
- İran Krizi
- Çin İç Savaşı
- Yunan İç Savaşı
- Marshall Planı
- Berlin Ablukası
1950'ler:
- Kore Savaşı
- Birinci Çinhindi Savaşı
- Cezayir Bağımsızlık Savaşı
- İran Darbesi
- Guatemala Darbesi
- Doğu Alman Ayaklanması
- Birinci Tayvan Boğazı Krizi
- Macar Devrimi
- Süveyş Krizi
- İkinci Tayvan Boğazı Krizi
- Küba Devrimi
- Sputnik Krizi
1960'lar:
- Vietnam Savaşı
- Kongo Krizi
- Çin-Sovyet Ayrılığı
- U-2 Krizi
- Guatamala İç Savaşı
- Domuzlar Körfezi Çıkartması
- Küba Füze Krizi
1960'lar(devamı):
- Berlin Duvarı
- Dominik Cumhuriyeti'nin İşgali
- Sukarno'nun Devrilmesi
- Laos İç Savaşı
- Yunanistan Cunta Yönetimi
- Prag Baharı
1970'ler:
- Kamboçya İç Savaşı
- SALT I Anlaşması
- Mozambik İç Savaşı
- SALT II Anlaşması
- Nixon'ın Çin Ziyareti
- 1973 Şili Darbesi
- Angola İç Savaşı
- Üçüncü Çinhindi Savaşı
- Sovyet-Afgan Savaşı
- İran Devrimi
1980'ler:
- 12 Eylül Darbesi
- Salvador İç Savaşı
- Polonya Dayanışma Hareketi
- Grenada'nın İşgali
- İran-Irak Savaşı
- 1989 Devrimleri
- Berlin Duvarının Yıkılışı
- Kadife Devrimi
- Romanya Devrimi
1990'lar:
- Komünizm
- Kapitalizm
- Demir Perde
- Truman Doktrini
- Maoizm
- Nükleer Silahlar
- İlk vuruş yeteneği
- Dehşet Dengesi
- Esnek Karşılık
- Yumuşama
- Uzay Yarışı
- Kızıl Panik
- Bağlantısızlar Hareketi
- McCarthycilik
- ABD'deki Sovyet Casusları
- ABD Casusları
- Ostpolitik
- Glasnost
- Prestroyka
- CIA
- Gladio
- KGB
- Stasi
- 68 Kuşağı
Eşzamanlı anlaşmazlıklar:
- Nikaragua
- Arap-İsrail Savaşları
- NATO
- Varşova Paktı
- Bağlantısızlar Hareketi
- Çin Halk Cumhuriyeti
Politik liderler:
- ABD
- Harry Truman
- Dwight Eisenhower
- John Kennedy
- Lyndon Johnson
- Richard Nixon
- Gerald Ford
- Jimmy Carter
- Ronald Reagan
- George Bush
- Sovyetler
- Josef Stalin
- Georgi Malenkov
- Nikita Kruşçev
- Leonid Brejnev
- Yuri Andropov
- Konstantin Çernenko
- Mikhail Gorbaçov
Politik liderler:
- Avrupa:
- Winston Churchill
- Clement Attlee
- Charles de Gaulle
- Josip Tito
- Konrad Adenauer
- Todor Zivkov
- Imre Nagy
- Nikolay Çavuşesku
- Alexander Dubček
- Willy Brandt
- Olof Palme
- Erich Honecker
- Helmut Kohl
- Papa II. Jean Paul
- Margaret Thatcher
- Lech Walesa
- Asya:
- Mao Zedong
- Çan Kay Şek
- Kim Il-sung
- Ho Chi Minh
- Sukarno
- Latin Amerika:
- Fidel Castro
- Che Guevara
- Augusto Pinochet
merkezi haberalma teskilati ile ilgili Anahtar Kelimeler :ABD Devrimi Darbesi Savasi Krizi Müdürlügü CIA
Öğrenebileceğiniz diğer şeyler :
merkezi haberalma teskilati,
Mesnevi (tasavvuf),
Mesnevi-i Nuriye,
Mesnevî-i Nuriye,
Mesnevi-i Nuriye (Risale-i Nur),
Mesrutiyet,
Mesrutiyet Edebiyati,
Messailik,
Messaîlik,
Mestan Efe,
Mestanli,
Mesud Baksi,
Mesudiye, Ordu,
Mesut Bakkal,
Mesut Cemil,
Mesut Çakmak,
Mesut Dedeoglu,
Mesut Hastürk,
Mesut Kara,
Mesut Uçakan,
Met cezir,
Meta fetisizmi,
Metabolik,
Metabolizma,
Metafizik,
Metafizik Siir,
Metafor,
Metagenez,
Metagenezis,
Metah Cakko,
Metah Çakko,
Metal (kimya),
Metal (müzik),
Metal Firtina (kitap),
Metal Firtina 2 - Kurtulus,
Metal Firtina 2 - Kurtulus (kitap),
Metal hidrür,
Metal Hidrürler,
Metal müzik,
Metalbilim,
Metalik bag,
METAL--kimya,
Metallica (albüm),
Metalloporfirin,
Metaloidler,
Metalurji,
Metalurji Mühendisligi,
Metalurji ve Malzeme Mühendisligi,
Metalürji,
Metalürji ve malzeme mühendisligi,
Metamfetamin,
Metamorfoz,
Metamorfoz (biyoloji),
Metamorfoz (öykü),
Metamorfoz I,
Metamorfoz II,
Metanol,
Metapsisik,
Metastaz,
Mete,
Mete Akyol,
Mete Han,
Mete Han - Motun Tanhu,
Mete Pere,
Mete Sohtaoglu,
Mete Tunçay,
Metematiksel Bioloji,
Meteor yagmuru,
Meteoroloji,
Meteoroloji Mühendisligi,
METGE,
Metil alkol,
Metilen,
Metilentetrahidrofolat redüktaz,
Metin,
Metin (din),
Metin Akpinar,
Metin Altiok,
Metin And,
Metin ayristirici,
Metin Diyadin,
Metin Nuran Çakallikli Anadolu Lisesi,
Metin Özarslan,
Metin Solmaz,
Metin Soylu,
Metin Toker,
Metin Üstündag,
Metin Yurdanur,
Metin Yüksel,
Metinlerarasilik,
Metis (mitoloji),
Metokhites,
Metot,
Metre bölü saniye,
Metrekare,
Metro FM,
Metro grossmarket,
Metrobüs,
Metronom,
Metropolit