Mondros Mütarekesi, Osmanlı Devleti ile İtilaf Devletleri arasında Limni adasının Mondros Limanında 30 Ekim1918'de imzalanan ateşkes anlaşması.
Bulgaristan bir mütareke imzalayıp I. Dünya Savaşından çekilince, Osmanlı Devletinin Almanya ve Avusturya-Macaristan İmparatorluğu ile bağlantısı kesildi ve batı sınırı İtilaf devletlerinin tehdidi altına girdi. Bu şartları değerlendiren Osmanlı Devleti ateşkes istedi. Bunun üzerine İngiliz hükümeti de görüşmelere hazır olduğunu bildirdi. Osmanlı hükümeti de görüşmelerde bulunmak üzere Bahriye Nazırı Rauf Bey'in (Orbay) başkanlığındaki heyeti Heyeti Ege Denizinin kuzeyindeki Limni adasına gönderdi. Limni Adası'nın Mondros Limanı'nda Osmanlı Devleti temsilcisi Bahriye Nazırı Rauf Bey'in (Orbay) başkanlığını yaptığı Osmanlı Heyeti ile İngiliz Amiral Calthorp'un Başkanı olduğu İtilaf Devletleri Heyeti arasında 25 maddeden oluşan Mondros Mütarekesi imzalandı.
1- Çanakkale ve İstanbul Boğazlarının açılması, Karadeniz'e serbestçe geçişin temini ve Çanakkale ve Karadeniz istihkamlarının İtilaf Devletleri tarafından işgali sağlanacaktır.
2- Osmanlı sularındaki bütün torpil tarlaları ile torpido ve kovan mevzilerinin yerleri gösterilecek ve bunları taramak ve kaldırmak için yardım edilecektir.
3- Karadeniz'deki torpiller hakkında bilgi verilecektir.
4- İtilaf Devletlerinin bütün esirleri ile Ermeni esirleri kayıtsız şartsız İstanbul'da teslim olunacaktır.
5- Hudutların korunması ve iç asayişin temini dışında, Osmanlı ordusu derhal terhis edilecektir.
6- Osmanlı harp gemileri teslim olup, gösterilecek Osmanlı limanlarında gözaltında bulundurulacaktır.
7- İtilaf Devletleri, güvenliklerini tehdit edecek bir durumun ortaya çıkması halinde herhangi bir stratejik yeri işgal etme hakkına sahip olacaktır.
8- Osmanlı demiryollarından İtilaf Devletleri istifade edecekler ve Osmanlı ticaret gemileri onların hizmetinde bulundurulacaktır.
9- İtilaf Devletleri, Osmanlı tersane ve limanlarındaki vasıtalardan istifade sağlayacaktır.
10- Toros Tünelleri, İtilaf Devletleri tarafından işgal olunacaktır.
11- İran içlerinde ve Kafkasya'da bulunan Osmanlı kuvvetleri, işgal ettikleri yerlerden geri çekilecekler.
12- Hükümet haberleşmesi dışında, telsiz, telgraf ve kabloların denetimi, İtilaf Devletlerine geçecektir.
13- Askeri, ticari ve denizle ilgili madde ve malzemelerin tahribi önlenecektir.
14- İtilaf Devletleri kömür, mazot ve yağ maddelerini Türkiye'den temin edeceklerdir.(Bu maddelerden hiç biri ihraç olunmayacaktır.)
15- Bütün demiryolları, İtilaf Devletleri'nin zabıtası tarafından kontrol altına alınacaktır.
16- Hicaz, Asir, Yemen, Suriye ve Irak'taki kuvvetler en yakın İtilaf Devletleri'nin kumandanlarına teslim olunacaktır.
17- Trablus ve Bingazi'deki Osmanlı subayları en yakın İtalyan garnizonuna teslim olacaktır.
18- Trablus ve Bingazi'de Osmanlı işgali altında bulunan limanlar İtalyanlara teslim olunacaktır.
19- Asker ve sivil Alman ve Avusturya tebası, bir ay zarfında Osmanlı topraklarını terk edeceklerdir.
20- Gerek askeri teçhizatın teslimine, gerek Osmanlı Ordusunun terhisine ve gerekse nakil vasıtalarının İtilaf Devletleri'ne teslimine dair verilecek herhangi bir emir, derhal yerine getirilecektir.
21- İtilaf Devletleri adına bir üye, iaşe nezaretinde çalışacak bu devletlerin ihtiyaçlarını temin edecek ve isteyeceği her bilgi kendisine verilecektir.
22- Osmanlı harp esirleri, İtilaf Devletleri'nin nezdinde kalacaktır.
23- Osmanlı Hükümeti, merkezi devletlerle bütün ilişkilerini kesecektir.
24- Vilayeti sitte adı verilen 6 vilayet(Erzurum, Van, Harput, Diyarbakır, Sivas ve Bitlis)'te karışıklık çıkması halinde bu vilayetlerin herhangi bir kısmının işgali hakkına İtilaf Devletleri sahip olacaklardır.
25- Müttefiklerle Osmanlı Devleti arasındaki savaş, 1918 yılı Ekim ayının 31 günü mahalli saat ile öğle zamanı sona erecektir
Osmanlı Padişahı şartları ağır buldu. Başbakan İzzet Paşa da Türk heyetinin iyi karşılanması sebebiyle Amiral Caltrop'a teşekkür mektubu gönderdi. İki devlet arasındaki dostluk ilişkilerinin bir daha bozulmamasını diledi.
Yıldırım Orduları Grubu Komutanı Mustafa Kemal ise, bir yandan hükümeti uyarırken diğer taraftan ordunun takviye edilmesini istiyor ve ülkenin savunulmasında ısrar ediyordu. Tekliflerinin dikkate alınmadığını gören Mustafa Kemal, komutayı hemen teslim etmek üzere yerine görevlendirilecek kişinin süratle gönderilmesini talep etti ve müteakiben de İstanbul'a gitmek için yola çıktı. (
25 Maddeden oluşan Mondros Mütarekesi, Osmanlı Devleti'nin devlet olma özelliğini ortadan kaldıran; Ordu bağımsızlığını yok eden; İtilaf Devletleri'ne Osmanlı topraklarım işgal hakkı sağlayan özelliklere sahipti.
Mütarekenin en önemli maddesi de, İtilaf Devletleri'ne ülkenin stratejik noktalarını işgal hakkı sağlayan 7 nci maddesi idi.
Nitekim 7 nci madde hükümlerine dayanarak Fransızlar; 7 Aralık 1918'de Antakya'yı, müteakiben İskenderun'u, 20 Aralık'da Adana'yı, 29 Aralık'da Tarsus'u işgal ettiler. İngilizler; 13 Ocak 1919'da Kilis, 15 Ocak'da Antep, daha sonra Urfa ve Maraş bölgelerini işgal ettiler. Ancak İngilizler, bu bölgeleri bilahare Fransızlar'a terk ettiler. İtalyanlar ise; 22 Mart 1919'da Antalya ve Burdur, 11 Mayıs'da Bodrum, 12 Mayıs'da Fethiye ve Marmaris'i işgal ettiler.
Nihayet 15 Mayıs 1919'da da Yunanlılar İzmir'i işgal ederek ilk iki gün içinde 2. 000 civarında Türk'ü katlettiler. İtilaf Devletleri'nin işgalleri devam etti ve bir süre sonra tüm ülke genelinde yaygınlaştı.
Sebepler:
- Saraybosna Suikasti
- Temmuz Ãœltimatomu
Başlıca Olaylar:
- Batı Cephesi
- DoÄŸu Cephesi
- Ä°talya Cephesi
- Ortadoğu olayları
- Balkan Cephesi
- Atlantik Olayları
DiÄŸer Olaylar:
- Afrika Olayları
- Pasifik Olayları
Genel kronoloji
Eş zamanlı Çatışmalar:
- I. Balkan Savaşı
- II. Balkan Savaşı
- Maritz İsyanı
- Doğu Ayaklanması
- 1917 Rusya Devrimi
- Rus İç Savaşı
- Fin İç Savaşı
- Kuzey Rusya SeferberliÄŸi
- Wielkopolska Ayaklanması
- Polonya-Sovyet Savaşı
- Türk Kurtuluş Savaşı
Ayrıca bakınız:
- Ä°spanyol Gribi
1914:
- Yavuz ve Midilli Olayı
- Liège Muharebesi
- Tannenberg Muharebe
- Sırp Seferberliği
- I. Marne Muharebesi
- Arras Muharebesi
- Sarıkamış Muharebesi
1915:
- Anadolu SeferberliÄŸi
- Çanakkale Muharebesi
- Ä°talyan SeferberliÄŸi
- Sırbistan'ın Fethi
1916:
- Verdun Muharebesi
- Somme Muharebesi
- Jutland Muharebesi
- Brusilov Saldırısı
- Romanya'nın fethi
- Arap Ayaklanması
1917:
- Vimy Ridge Muharebesi
- Passchendaele Muharebesi
- Bağdat'ın Düşüşü
- Filistin'in Fethi
1918:
- Spring Offensive
- Yüz Gün Savaşları
- Meuse-Argonne Saldırısı
- Almanya ile ateÅŸkes
- Osmanlı ile Ateşkes
- Askeri borçlar
- Deniz Savaşları
- Hava Savaşları
- Kriptografi
- KiÅŸiler
- Zehirli gaz
- Demiryolları
- Teknoloji
- Siper Savaşları
- Osmanlı'nın Parçalanması
Diğer bölgesel çatışmalar:
- Ermeni Soykırımı
- Süryani Soykırımı
Sonuçları:
- Savaş kayıpları
- Brest-Litovsk Antlaşması
- Paris Barış Konferansı
- Versailles Antlaşması
- St. Germain Antlaşması
- Nöyyi Antlaşması
- Triyanon Antlaşması
- Sevr Antlaşması
- Lozan Antlaşması
- Milletler Cemiyeti
Ä°tilaf Devletleri
Rus Ä°mparatorluÄŸu
Fransa
Ä°ngiliz Ä°mparatorluÄŸu
Ä°talya
Romanya
ABD
Sırbistan
Portekiz
Çin
Japonya
Belçika
KaradaÄŸ
Yunanistan
Ermenistan
Merkezi Güçler
Alman Ä°mparatorluÄŸu
Avusturya-Macaristan
Osmanlı İmparatorluğu
Bulgaristan
Osmanlı-Venedik (1416) | Osmanlı-Bizans (1420) | Edirne-Segedin (1444) | Osmanlı-Venedik (1479) | İstanbul (1533) | Amasya (1555) | Ferhat Paşa (1590) | Nasuh Paşa (1612) | Zitvatorok (1606) | Serav (1618) | Hotin (1621) | Kasr-ı Şirin (1639) | Vasvar(1664) | Bucaş(1672) | Karlofça (1699) | İstanbul (1700) | Prut (1711) | Pasarofça (1718) | İstanbul (1724) | Ahmet Paşa (1732) | İstanbul (1736) | Belgrad (1739) | Kerden (1746) | Küçük Kaynarca (1774) | Aynalıkavak (1779) | Ziştovi (1791) | Yaş (1792) | El-Ariş (1801) | Kale-i Sultaniye (1809) | Bükreş (1812) | Edirne (1829) | Kütahya (1833) | Hünkar İskelesi (1833) | Baltalimanı (1838) | Londra (1841) | Paris (1856) | Ayastefanos (1878) | Berlin (1878) | İstanbul (1885) | İstanbul (1897 | Uşi (1912) | Londra (1913) | İstanbul (1913) | Atina (1913) | Mondros (1918) | Sevr (1920)