Familya:Hominidae
Homininae PonginaeAlt familya:Homininae
Gorillini Unassigned Homininae HomininiOymak: Hominini
Panina HomininaHominina
†Ardipithecus †Australopithecus †Kenyanthropus †Orrorin †Paranthropus †Sahelanthropus HomoCins: Homo
Homo antecessor Homo cepranensis Homo erectus Homo ergaster Homo floresiensis Homo georgicus Homo habilis Homo heidelbergensis Homo neanderthalensis Homo rhodesiensis Homo rudolfensis Homo sapiens Homo sapiens sapiensNeandertaller yaklaşık 200 bin ile 35 bin yıl önce yaşamış insan türüdür. Latince adı Homo sapiens neanderthalensis. 1855 yılında Almanya'nın Neander vadisinde (Almanca "tal", eski Almanca'da "thal"=vadi) bulunan kalıntılardan dolayı bu türün adı Neandertal olarak koyuldu. Neandertal dik yürüyen anlamına gelir. İlk bulunan örneklerden birisinin ileri derecede romatizma hastası oluşundan dolayı, ilk başlarda bu türün bir ucube olduğu düşünüldü.
Neandertaller bizim türümüz olan Homo sapiens'e göre biraz daha irice bir insan türüdür.
Neandertallerin genel olarak yaşadığı bölge, Avrupa ve Yakındoğu'dur. Türkmenistan'da da Neandertallere ait fosiller bulunmuştur. Fakat Çin'de Neandertaler yaşamamıştır. Bu dönemde Avustralya ve Amerika kıtalarında da insan yerleşimi yoktur. Yaşadıkları dönem, Riss buzulu ile Riss-Würm buzul arasıdır.
İlerleyen araştırmalar Neandertallerin de bizim türümüz gibi bir kültüre sahip olduğunu gösterdi. Ateşin yaygın ve etkili bir şekilde kullanılması onların yaşadığı dönemde gerçekleşti. İlk fırlatmalı silah olan mızrakları onlar icat etti. Ölü gömmeyle ilgili ilk kanıtlar da Neandertallerden kalmıştır. Bu nedenle en çok fosili bulunan insan türlerinin başında (bizim türümüzden sonra) Neandertaller gelmektedir.
Modern arkeolojinin en büyük tartışma konularından biri de Neandertallerin bizim türümüzün atası olup olmadığıdır. Bu konuda yapılan genetik araştırmalar her defasında farklı sonuçlar ortaya koymaktadır. Genetik olarak ne olduğunu bir yana bırakırsak, kültürel anlamda Neandertallerin bizim kültürümüzü oluşturan temel ögelere sahip oldukları kabul edilebilir.