Genel Özellikleriyle Nurhak
Nurhak’ ın Adı:
İlçe adını kuzeyinde bulunan 3091 metre yüksekliÂÄŸindeki Nurhak Dağından almıştır. Toros daÄŸlarının bir uzantısı olan Nurhak Dağı, eski sönmüş volkanik bir daÄŸdır. Nurhak’ın kurulduÄŸu yıllarda halk geceleri bu dağın parlamasından dolayı Nur var diyerek Nur dağı, Nur-u Hak, Hakk’ın Nuru ismini vermiÅŸler ve bu isim zamanla Nurhak ÅŸeklinde kalarak, bu daÄŸ Nurhak Dağı adını almış yerleÅŸim biriminin de bu adla anılmasını saÄŸlamıştır.
Bu parlaklığın sebebini kimileri ay ışığında parlayan daÂÄŸdaki fosfor madenine baÄŸlarken kimileri de bunu ışığın parladığı yerde bulunan ve önceleri yaz aylarında çıkılarak adak kurbanları kesilen ve kutsal kabul edilen Ali Gölü’ne baÄŸlamaktadır. Bu parlaklık halen havanın açık olduÄŸu günlerde belirli bir farkla hissedilmektedir.
Nurhak’ ın Tarihi:
Tarih kitaplarında Nurhak’ ın tarihi ile ilgili net ve geniÅŸ açıklama bulunmamaktadır. Nurhak’ ın tarihini bölgede yapılan bazı araÅŸtırmalar sonucu öğrenmekteyiz. Ancak ilçe sınırları içinde yer alan yıkılmış ve harabe konumuna gelmiÅŸ birkaç tane kale yıkıntılarının (Kaleboynu-kale, Gözün kalesi, ÅžuÄŸulun kalesi, Yücenin kalesi gibi) ve bu kalelerin etrafındaki tarihi ev kalıntılarından da anlaşıldığı üzere Roma ve Bizans imparatorluÂÄŸu zamanında buralarda yerleÅŸim olduÄŸu bulunan eski madeni eÅŸya, para ve ev aletleri cam parçalarından anlaşılmaktadır.
Ayrıca Tarihi ipek yolunun da ilçe sınırları içinden geçtiÂÄŸi bilinmektedir. Toros Deresi mevkiinden geçen Kervan yolu adlı tarihi İpek yolunun BaÄŸdat postasının buradan iÅŸlediÄŸi rivayet edilmektedir. Yine ilçenin sınırları içinde bulunan Kamerat’ ın Hanı, Zilli Han (Bir köyün de adı) ve Altın köprü isimli han ve köprülerin kalıntıları bugün dahi durmaktadır.
Yine Osmanlı Devletinin yaptığı Turnadağ savaşı Nurhak'ta olmuştur. Nurhak Dağının eski adı Turnadağ’ dır. Nurhak’ta Şehitler Kabiri denilen yer bu savaşta şehit olan Osmanlı askerlerinin gömüldüğü yerdir.
Nurhak’ ın kuruluÅŸ hikayesi ise birçok farklı rivayete dayanır. Bunlardan en gerçekçi olanı şöyledir. Nurhak 1277 yılına kadar İlhanlı imparatorluÄŸu sınırları içinde yer alır. 1277 yılında İlhanlılar ile Memlüklüler arasında Elbistan Ovası’ nda yapılan savaÅŸta İlhanlılar yenilmiÅŸ ve imparatorluk daÂğılmaya baÅŸlamıştır. İmparatorluk bünyesinde bulunan tüm beylikler baÂğımsızlığını ilan etmiÅŸlerdir. Nurhak’ a yerleÅŸen MoÂÄŸolların Taraklı oymaÂğından gelen Halil BeyliÂÄŸi bağımsızlığının ilanından yaklaşık 60 yıl sonra 1336-1337 yıllarında Anadolu Selçuklu Devletinin zayıflamasından yararlanarak Elbistan’ ı iÅŸgal etmiÅŸ ve kendisine baÂÄŸlamıştır. Bu da uzun sürmemiÅŸ bir yıl sonra Maraş’ ta kurulan DulkadiroÂÄŸlu oymaÂğı’ na (Karaca Bey’ e) maÂÄŸlup olarak bölgeyi DulkadiroÂÄŸullarına bırakmıştır.
Halil BeyliÄŸi’ nin yerleÅŸtiÄŸi bölge Halil BaÂğı Yurdu, Halilli olarak bilinir. Halil bey NurseloÄŸulları BeyliÄŸinden ayrılan üç kardeÅŸin daÂğılması sonucunda Nurhak’ a gelmiÅŸtir.
Nurhak’ ta eski yerleşim yerleri Göyyab, Eskiköy ve Hacılar’ dır. İlçenin en büyük mahallesi olan Seyitaliler mahallesi ise yaklaşık 200 yıl önce Antep’ ten gelerek Nurhak’ a yerleşen Seyit Ali isminde bir şahsın adıdır. İlçe 1971’ de kasaba oldu. 1990’ da ilçe olmuştur.
Kahramanmaraş | Afşin | Andırın | Çağlayancerit | Ekinözü | Elbistan | Göksun | Nurhak | Pazarcık | Türkoğlu