Rüzgâr enerjisi

Konu başlıkları

1 Giriş 2 Dünyadaki durum 3 Karşılaştırma
3.1 Üstünlükleri 3.2 Sakıncaları
4 Rüzgâr türbinleri 5 Ayrıca Bakınız 6 İlgili Olabilecek Siteler

GiriÅŸ

Rüzgâr enerjisi, rüzgârı oluşturan hava akımının sahip olduğu hareket (kinetik) enerjisidir. Bu enerjinin bir bölümü yararlı olan mekanik veya elektrik enerjisine dönüştürülebilir.

Rüzgârın gücünden yararlanılmaya başlanması çok eski dönemlere dayanır. Rüzgâr gücünden ilk yararlanma şekli olarak yelkenli gemiler ve yel değirmenleri gösterilebilir. Daha sonra tahıl öğütme, su pompalama, ağaç kesme işleri için de rüzgâr gücünden yararlanılmıştır. Günümüzde daha çok elektrik üretmek amacıyla kullanılmaktadır.

Fosil, nükleer ve diğer yöntemlerde atmosfere zararlı gazlar salınmakta, bu gazlar havayı ve suyu kirletmektedir. Rüzgârdan enerji elde edilmesi sırasında ise bu zararlı gazların hiçbiri atmosfere salınmaz, dolayısıyla rüzgâr enerjisi temiz bir enerjidir, yarattığı tek kirlilik gürültüdür. Pervanelerin dönerken çıkardığı sesler günümüzde büyük ölçüde azaltılmıştır.

Dünyadaki durum

Rüzgâr gücü, dünyada kullanımı en çok artan yenilenebilir enerji kaynaklarından biri haline gelmiştir. Günümüzde dünyadaki kullanım oranının çok düşük olmasına karşılık, 2020 yılında dünya elektrik talebinin %12'sinin rüzgâr enerjisinden karşılanması için çalışmalar yapılmaktadır.

Günümüzde rüzgâr enerjisinden üretilen toplam güç 40.301 MW civarındadır. Bu güçten en fazla yararlanan ülke % 36,3'lük payıyla Almanya'dır. Almanya toplamda 14.612 MW güç üretmektedir ve Almanya'nın elektrik enerjisi ihtiyacının % 5,6'sını karşılamaktadır. Rüzgâr gücünden en çok yararlanan diğer ülkeler sırasıyla İspanya, ABD, Danimarka, Hindistan, Hollanda, İtalya, Japonya, Birleşik Krallık ve Çin'dir. Diğer tüm ülkeler toplamda 3.756 MW'lık güç üretimi ile % 9,3 paya sahiptirler.

Karşılaştırma

Üstünlükleri

• Atmosferi kirletici etkiye sahip gazların salınmaması,
• Temiz bir enerji kaynağı olması,
• Kaynağının tükenmemesi (güneÅŸ, dünya ve atmosfer olduÄŸu sürece),
• Rüzgâr tesislerinin kurulumu ve iÅŸletilmesinin diÄŸer tesislere göre daha kolay olması,
• Enerji üretim maliyetlerinin düşük olması,
• GüvenilirliÄŸinin artması,
• Bölgesel olması ve dolayısıyla kiÅŸilerin kendi elektriÄŸini üretebilmesi.

Sakıncaları

• Rüzgârın sürekliliÄŸi olmadığı için enerji üretim deÄŸerinin sabit olmaması,
• Rüzgâr türbinlerinin büyük alan kaplaması,
• Gürültü kirliliÄŸi oluÅŸturması
• Fosil ve nükleer yakıtlardan elde edilen enerjiye oranla enerji üretiminin düşük olması,
• Yatırım maliyetlerinin yüksek olması,
• Kullanım ömrü dolan kompozit parçaların doÄŸada geri dönüştürülmesinin mümkün olmaması.
• DiÄŸer tip enerji üretim tesislerine göre daha fazla dinamik parça barındırması, dolayısıyla iÅŸletme risklerinin daha fazla olması

Rüzgâr türbinleri

Rüzgâr türbinleri, rüzgârdaki kinetik enerjiyi önce mekanik enerjiye daha sonra da elektrik enerjisine dönüştüren sistemlerdir. Bir rüzgâr türbini genel olarak kule, jeneratör, hız dönüştürücüleri (dişli kutusu), elektrik-elektronik elemanlar ve pervaneden oluşur. Rüzgârın kinetik enerjisi rotorda mekanik enerjiye çevrilir. Rotor milinin devir hareketi hızlandırılarak gövdedeki jeneratöre aktarılır. Jeneratörden elde edilen elektrik enerjisi aküler vasıtasıyla depolanarak veya doğrudan alıcılara ulaştırılır.

Kullanımdaki rüzgâr türbinleri boyut ve tip olarak çeşitlilik gösterse de, genelde dönme eksenine göre sınıflandırılır. Rüzgâr türbinleri dönme eksenine göre “Yatay Eksenli Rüzgâr Türbinleri� (YERT) ve "Düşey Eksenli Rüzgâr Türbinleri� (DERT) olmak üzere iki sınıfa ayrılırlar.

Ayrıca Bakınız

• Bandırma Rüzgâr Enerjisi Santrali
• GüneÅŸ enerjisi
• Nükleer enerji
• Hidrojen enerjisi

• Jeotermal Enerji

Ä°lgili Olabilecek Siteler

• Elektrik Ä°ÅŸleri Etüt Ä°daresi
• Türk CoÄŸrafya Kurumu
• Türkiye Rüzgâr Enerjisi BirliÄŸi
• American Wind Energy Association
• European Wind Energy Association
• British Wind Energy Association
• Canadian Wind Energy Association
• Danish Wind Industry Association