Radyo Televizyon Üst Kurulu

1983 yılında 2954 sayılı Türkiye radyo ve Televizyon Kanunu ile radyo ve televizyon yayınlarının düzenlenmesine Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulunun ve Türkiye Radyo- Televizyon Kurumu’nun kuruluş, görev yetki ve sorumluluklarına ilişkin esas ve usuller belirlenmiştir[1]. Bu amaçla;
Radyo ve Televizyon yayınlarının düzenlenmesi ile yurt içine ve yurt dışına yayın yapılması, Devletin tekelinde, Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumuna verilmiştir. Dolayısıyla, söz konusu kanunda belirtilen esaslara uygun yayın yapmak şartıyla bazı Devlet Kurumlarının ikaz ve duyuru maksadıyla radyo istasyonu kurmaları, sürekli ve kesintili radyo yayını yapmaları, Kamu kurum ve kuruluşlarıyla gerçek ve özel hukuk tüzelkişilerinin kapalı devre televizyon sistemi kurmaları ve işletmeleri Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulunun gözetimine, denetimine ve iznine bırakılmıştır. Ancak, teknolojik gelişmeler ve iletişim alanına giren yeni girişimcilerle, özel radyo ve televizyonların yurt içine yönelik yayınları 1990’lı yıllarda bu alanın yeniden düzenlenmesini zorunlu hale getirmiştir. Bu nedenle 1994 yılında, radyo ve televizyon yayınlarının düzenlenmesini ve bu alanı düzenleyecek Radyo ve Televizyon Üst Kurul’nun kurulmasını sağlayan 3984 sayılı Kanun’la Devlet tekeli kaldırılarak, her türlü teknik, usul ve araçlarla ve her ne isim altında olursa olsun elektromanyetik dalga ve diğer yollarla yurt içinde ve dışında yapılan radyo ve televizyon yayınları ile ilgili iletişim alanı genişletilmiş ve kapsamı belirlenmiştir.

Konu başlıkları

1 Düzenleyici Kuruluş 2 Yetki ve Sorumluluk 3 İlgili Sayfalar 4 Notlar ve Kaynaklar

Düzenleyici Kuruluş

1983 yılında 2954 sayılı Kanunla Yurt içine yapılacak radyo ve televizyon yayınları için milli siyasete uygun ilkeleri tespit etmek, ilgili kanunda belirtilen görev ve esasların uygulanmasının gözetim, denetim ve değerlendirilmesini yapmak amacıyla kurulan Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulu 12 üyeden oluşmuştur.
1994 yılında iletişim alanının yeniden düzenlenmesi sonucu Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulu’nun yerine yetki ve sorumlulukları genişletilmiş özerk ve tarafsız bir kamu tüzelkişiliği niteliğinde Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) kurulmuştur.
RTÜK, basın, yayın, iletişim teknolojisi, kültür, din, eğitim, hukuk alanında birikimi olanlardan ve yükseköğretim görmüş, Devlet memuru olma niteliğine sahip, beşi iktidar partisi veya partilerinin, dördü muhalefet partilerinin göstereceği adaylar arasından Türkiye Büyük Millet Meclisince seçilen 9 üyeden oluşur.
Üst Kurul üyelerinin görev süresi 6 yıldır. Üyelerin üçte biri iki yılda bir yenilenir. Üst Kurul, üyeleri içinden bir Başkan seçer. Başkanın görev süresi 2 yıldır. Başkan Üst Kurul Üyeleri arasından kendine bir Başkan Yardımcısı seçer ve Üst Kurul’un onayına sunar. Başkan Yardımcısının görev süresi, Başkanın görev süresi ile sınırlıdır.
Üst Kurul üyeleri 3’üncü dereceye kadar (dahil) kan ve sıhri hısımları, özel radyo ve televizyon şirketlerinde, bu şirketlerle doğrudan ve dolaylı ortaklık bağı bulunan şirketlerde ortak ve yönetici olamazlar. Üst Kurul üyeliği süresince resmi veya özel başkaca hiçbir görev alamazlar, taraf olamazlar ve menfaat sağlayamazlar.

Yetki ve Sorumluluk

3984 sayılı Kanun’da belirlenen Radyo ve Televizyon Üst Kurulu’nun yetki ve sorumlulukları şunlardır[2];

• Ulusal ve Bölgesel frekans planlamalarını yaptırmak, önÅŸartları yerine getirmiÅŸ müracaatçı kuruluÅŸlara, tarafsızlık ve hakkaniyet ölçüleri dahilinde yayın izni ve lisans vermek ve ilgili kanunda belirtilen görevleri yerine getirmek için yönetmelikler hazırlamak.
• Radyo ve Televizyon yayınlarını izleme sistemleri kurarak, yayınların 4’ünü maddeye ve bu alanda Türkiye’nin taraf olduÄŸu milletlerarası antlaÅŸmaların uygunluÄŸu açılarından denetlenmesini yapmak, Uydu aracılığıyla yurt içinden veya yurt içine yapılacak yayınların ulusal ve uluslararası esaslara uygunluÄŸunu gözetmek, bu amaçla diÄŸer ülkelerdeki yetkili kuruluÅŸlarla iÅŸbirliÄŸi yapmak.
• Ãœst Kurul öngördüğü yükümlülükleri yerine getirmeyen, izin ÅŸartlarını ihlal eden, yayın ilke ve esaslarına aykırı yayın yapan özel radyo ve televizyon kuruluÅŸlarını uyarır. Bu uyarıda, ihlalin ağırlığı ve tekrarı halinde sonuçları açıkça belirtilir. Ä°hlalin tekrarlanması halinde, ihlalin ağırlığına göre izin uygulaması bir yıla kadar geçici olarak durdurulur veya yayın izni iptal edilir.
• 3984 Sayılı " Radyo ve Televizyon KuruluÅŸ ve Yayınları Hakkında Kanun" ve bu Kanunun bazı maddelerini deÄŸiÅŸtiren 4756 sayılı " Radyo ve Televizyonların KuruluÅŸ ve Yayınları Hakkında Kanun, Basın Kanunu,gelir Vergisi Kanunu ile Kurumlar Vergisi Kanununda DeÄŸiÅŸiklik Yapılmasına Dair " Kanun 21 Mayıs 2002 tarihinde yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemeler, teknolojik geliÅŸmeleri AB normlarını içermektedir.

Ä°lgili Sayfalar

• Akıllı Ä°ÅŸaretler Sembol Sistemi

Notlar ve Kaynaklar