Sinagog

Musevilik
Musevi felsefesi
İnanç esasları - Seçilmişlik - Alaha
Tanrı - Kabala
Mesih - Musevi ahlakı - Kader
KaÅŸerut - Tevazu - Minyan - Tsedaka
Dini metinler
Tevrat/Tora - Tanah - Talmud - Zohar
HumaÅŸ - Sidur - MiÅŸna Tora - Arba Turim
Åžulhan Aruh - Tosefta - MiÅŸna Berurah
Tanya - MidraÅŸ - Piyutim
Kutsal Åžehirler
Kudüs - Safed - Hebron - Tiberia
Musevi Bayramları
Åžabat - RoÅŸaÅŸana - Yom Kippur - Sukot
Simhat Tora - Hanuka- Asara BaTevet
Tu BiÅŸvat - Purim - Pesah
Åžavuot - 9 Av - ÅžaloÅŸ Regalim
Önemli şahsiyetler
Avraham - MoÅŸe - Dvora - Rut - David
Åžlomo- Eliyahu - Ä°lel - Åžamay - RaÅŸi
Ä°bn Ezra - Rif - Ramban - Gersonides
Saadia Gaon - Rambam
Baal Şem Tov - Tosafistçiler
Yosef Alba - Yosef Karo - Ovadia Yosef
Dini roller
Kohen - Haham - Hazan - Mohel
Dayan - MaÅŸgiah - RoÅŸ yeÅŸiva - Gabay
Åžohet - Menaker - Kabar - Tokea
Dini binalar
Tapınak - Sinagog - Mikve
Musevi Ayin sistemi
Musevi Ayinleri - Åžahrit
Minha - Ma'ariv (veya Arvit)- Avdala
Musevi dilleri
İbranice · Ladino · Yidiş
Aramice · Yahudi Arapçası
Musevi etnik bölünmeler
Aşkenaz Museviler · Sefarad Museviler
Parsim · Buhara Musevileri
Doğulu Museviler · Temani
Musevi mezhepleri
Musevilik - Karaylar - Samaritler
Tutucu musevilik - Ortodoks Musevilik
Hasidizm - Beta Israel
Reformist musevilik - Hümanist musevilik
Yeniden yapılanmacı (Rekonstrüksiyonist) Musevilik

Saraybosna Sinagogu

Sinagog: İbranice בית כנסת Musevilerin toplu halde ibadet ettikleri ibadet yeri.

Özelliği

Sinaoglar doğu-batı yönüne doğru yapılır, sinagogun doğu kısmında içinde Tevratların bulundu Ehal Akodeş ve bunun sağında solunda ya da bazen sinagogun tam ortasında Tevrat'ın okunduğu bölüm olan teva bulunur. İbadet doğu yönüne (mizrah) dönülerek yapılır.

Musevilikde ÅŸirk kabul edildiÄŸinden sinagoglarda resim heykel gibi tasvirler kesinlikle bulunmaz.

Reformist sinagoglarda kadınlar ile erkekler karışık otururken, Ortodoks Musevilik ve Tutucu musevilik'de kadınların oturma yeri ayrılıdır. Genellikle sinagogun üst tarafında loca şeklinde olan bu kadınlar bölümüne İbranice Azara adı verilir.

Sinagog içinde erkekler başlarını Kipa adı verilen ufak takkeler ile örterken, evli kadınlar da başlarını örterler. Ancak reformistlerde bu tür uygulamalara rastlanmayabilir.

Sinagogda dini töreni Hazan (Kantor) adı verilen din görevlisi yönetir, hahamlar ise daha çok ayinin bir bölümünde Tevrat'ın o haftaki bölümü olan peraşanın açıklamasını yerel dilde yaparlar. Yine de bir törenin idaresi için illa Haham gerekli değildir. Hatta hazannın bulunmadığı durumda halktan biri çıkarak töreni sevk ve idare edebilir.

Günlük tören sidur adı verilen ayin kitabından sabah, öğlen veya akşam bölümlerinden uygun olanının okunması şeklindedir, halk da ellerindeki kitaplardan bunu takip eder. Dualar ezberden bilinse dahi kitaba bakma ve kitaptan okuma mecburiyeti vardır.

Ayin sırasında özellikle ayağa kalkıp doğu yönüne yönelilerek yapılan Amida duasında tam konsantrasyon gerekir. Bu bölüm sessiz olarak kitaptan Amida bölümünün okunması ile gerçekleştirilir.

Sinagog'da ayin dili İbranice'dir bazı bölümler ise Aramicedir. Bununla beraber bazı kısımlarda Ladino ve Türkçe de kullanılabilir.