Sohet

Musevilik
Musevi felsefesi
İnanç esasları - Seçilmişlik - Alaha
Tanrı - Kabala
Mesih - Musevi ahlakı - Kader
KaÅŸerut - Tevazu - Minyan - Tsedaka
Dini metinler
Tevrat/Tora - Tanah - Talmud - Zohar
HumaÅŸ - Sidur - MiÅŸna Tora - Arba Turim
�ulhan Aruh - Tosefta - Mişna Berurah
Tanya - MidraÅŸ - Piyutim
Kutsal �ehirler
Kudüs - Safed - Hebron - Tiberia
Musevi Bayramları
�abat - Roşaşana - Yom Kippur - Sukot
Simhat Tora - Hanuka- Asara BaTevet
Tu BiÅŸvat - Purim - Pesah
�avuot - 9 Av - �aloş Regalim
Önemli şahsiyetler
Avraham - MoÅŸe - Dvora - Rut - David
�lomo- Eliyahu - İlel - �amay - Raşi
Ä°bn Ezra - Rif - Ramban - Gersonides
Saadia Gaon - Rambam
Baal �em Tov - Tosafistçiler
Yosef Alba - Yosef Karo - Ovadia Yosef
Dini roller
Kohen - Haham - Hazan - Mohel
Dayan - MaÅŸgiah - RoÅŸ yeÅŸiva - Gabay
�ohet - Menaker - Kabar - Tokea
Dini binalar
Tapınak - Sinagog - Mikve
Musevi Ayin sistemi
Musevi Ayinleri - �ahrit
Minha - Ma'ariv (veya Arvit)- Avdala
Musevi dilleri
İbranice · Ladino · Yidiş
Aramice · Yahudi Arapçası
Musevi etnik bölünmeler
Aşkenaz Museviler · Sefarad Museviler
Parsim · Buhara Musevileri
Doğulu Museviler · Temani
Musevi mezhepleri
Musevilik - Karaylar - Samaritler
Tutucu musevilik - Ortodoks Musevilik
Hasidizm - Beta Israel
Reformist musevilik - Hümanist musevilik
Yeniden yapılanmacı (Rekonstrüksiyonist) Musevilik

�ohet: Musevilik’de yenilmesi serbest olan hayvanların kesiminin �ehita adı verilen kurallar dahilinde, özel bir kesim tekniği ile bu işin eğitimini almış ve anatomi bilgisi olan yetkili bir kişi tarafından yapılması gereklidir bu kişiye �ohet adı verilir.

�ohetlik eğiti amlamış herhangi bir Musevi’nin kesmiş olduğu et, kaşer değildir aynı şekilde �ohet eğitimi almamış bir haham dahi Museviliğe göre kesim yapma hakkına sahip değildir.

Bir cemaatte �ohet olmak isteyen, Museviliğin kurallarını iyi bilen ve pratikte de uygulayan bir Musevi, gerekli eğitimlerden geçirilir. Bu eğitimde kesim yapacağı hayvanların anatomileri, bu hayvanlarda bulunabilecek hastalıklar ve kesim tekniği ile ilgili bilgiler verilir. Uzun süren bu eğitimden sonra diplomasını alan �ohet, diplomasında kesmesine izin verilen hayvanları (Kümes hayvanları, küçükbaş hayvanlar, büyükbaş hayvanlar ya da hepsi) kesme yetkisine sahip olur.

�ohet eğitimini almamış kişi tarafından veya şehita kurallarına uyulmadan yapılmış kesim hayvanın etini trefa (Mundar) hale getirir.

�ehita Kuralları'na Göre Hayvan'ın Kesilmesi

• Kesimi yapacak olan Å�ohet gerekli eÄŸitimi almış olmalı ve keseceÄŸi hayvanın anatomisini çok iyi tanımalı ve bu konuda Hahamlıkça verilen diplomaya sahip olmalıdır.
• Kesimi yapılacak hayvan iyice incelenmeli, bir hastalığı, sakatlığı olmamalıdır, örneÄŸin bir organı, bacağı vs. eksik olan hayvan kesilmez. Kesilirse mundar olur. Yine duruÅŸundan yürüyüşünden genel durumundan hasta olduÄŸu anlaşılan hayvan kesilmez. Å�ohet hayvanı kesmeden önce tepeden tırnaÄŸa muayene etmelidir.
• Kesimin yapıldığı bıçak hayvanın boÄŸaz çapından daha büyük olmalı, çok keskin olmalı, üzerinde çentik bulunmamalıdır.
• Hayvanın ÅŸahdamarı ve nefes borusu tek bir darbede kesilmelidir, bıçak hayvanın etine gömülmemelidir, en ufak bir duraksama, bir tereddüt hayvanın tamamını mundar hale getirir.
• Her kesimden sonra bıçak kontrol edilmeli üzerinde bir çentik, ya da takılmaya neden olacak çöp vs. olmamalıdır.
• Hayvan mutlaka Tanrı'nın adı anılarak kesilmelidir, Türkiye'de Musevilerin kestiÄŸi eti Müslümanların da yiyebilmesi için ilginçtir ÅŸohet eti besmele ve tekbir ile keser.
• Kesimi yapan ÅŸohet hayvanın içini açar öd kesesinin, karaciÄŸerin ve akciÄŸerin durumunu kontrol eder, iÅŸkembeyi açar ve inceler.
  • Öd kesesi patlamış hayvan mundardır tümüyle kullanılmaz
  • KaraciÄŸer ve AkciÄŸer zarı incelenir toplu iÄŸnenin başı kadar dahi olsa en ufak bir kist veya ur varsa hayvan mundar olur bu hayvanın hiçbir yeri yemek için kullanılamaz tamamı mundar olur.
  • Hayvanın iÅŸkembesinde çivi, iÄŸne vs. metal yabancı madde çıkarsa hayvan tamamen mundar olur kullanılamaz.
• Hayvanın arka butları ayrılır bunların içindeki siyatik siniri tek parça olarak Menaker adı verilen bir uzman tarafından çıkartılır Menakerlik çok uzun bir eÄŸitim gerektirdiÄŸinden ve her ÅŸehirde menaker bulunmadığından çoÄŸu zaman bu butlar yahudilerce kullanılamaz.
• Kesim ayrıca veteriner kontrolünde gerçekleÅŸtirilir, ancak veterinerin yenilebilir ifadesine karşılık Å�ohet yenilemiyeceÄŸini ifade ederse bu hayvanın eti dinen mundar kabul edilir. ÖrneÄŸin hayvanın iÅŸkembesinden çıkabilecek ufak bir çivi parçası saÄŸlık bakımından bir sorun oluÅŸturmasa da dinen oluÅŸturur.
• Tüm bu iÅŸlem basamakları gerçekleÅŸtikten sonra etin üzerine KAÅ�ER כש×�ר damgası vurulur.